Artikel 7:129 BW: Wat een overeenkomst van geldlening is

Dit artikel opent de titel over geldlening en zegt wat zo'n overeenkomst is. Twee verbintenissen staan tegenover elkaar: de uitlener verbindt zich een som geld te verstrekken en de lener verbindt zich een overeenkomstige som terug te betalen. Meer is er voor een geldlening niet nodig. Rente hoort er niet noodzakelijk bij; of daar recht op bestaat, volgt uit andere bepalingen van deze titel.

Voor wie geldt dit

De omschrijving is neutraal: zij geldt tussen twee particulieren die elkaar geld lenen, tussen een bank en een klant, en tussen ondernemingen onderling. Wel kunnen er extra regels bij komen. Gaat het om krediet aan een consument, dan kunnen ook de titels over consumentenkrediet en over goederenkrediet meespelen; welke voorrang heeft, staat in artikel 7:129a BW.

Een overeenkomst, geen overhandiging

De geldlening komt tot stand door de afspraak zelf. Er is dus geen overhandiging van geld nodig om gebonden te raken: wie toezegt te zullen uitlenen, kan aan die toezegging worden gehouden. Voor de particuliere uitlener maakt artikel 7:129b BW daarop een uitzondering, omdat een mondelinge belofte tussen bekenden anders al snel een afdwingbare verplichting zou zijn.

Een overeenkomstige som terugbetalen

De lener moet niet dezelfde biljetten teruggeven maar een gelijk bedrag. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar het onderscheidt de lening van bijvoorbeeld bewaarneming, waarbij juist hetzelfde voorwerp terug moet. Wat er precies verschuldigd is en wanneer, hangt af van wat partijen hebben afgesproken en van de aanvullende bepalingen van deze titel over rente en opeising.

Kredietruimte en het moment van de lening

Het tweede lid ziet op de veelvoorkomende situatie waarin iemand een kredietruimte heeft: hij kan met een enkele verklaring, bijvoorbeeld een betalingsopdracht, de kredietgever verplichten hem geld te verstrekken. De lening komt dan pas door die verklaring tot stand. Het raamwerk bestaat dus al, maar de eigenlijke geldlening ontstaat op het moment van opnemen. Dat is van belang voor de vraag vanaf wanneer er rente loopt en waarover precies moet worden terugbetaald.

Voorbeeld: iemand krijgt van zijn bank een kredietfaciliteit tot een bepaald bedrag en gebruikt daarvan een deel om een auto te betalen. Pas met die opdracht ontstaat de geldlening voor dat bedrag; het ongebruikte deel van de faciliteit is nog geen lening.

In de praktijk

Wie geld uitleent of leent, doet er goed aan drie dingen schriftelijk vast te leggen: het bedrag, of er rente verschuldigd is, en wanneer moet worden terugbetaald. De wet vult veel in als partijen zwijgen, maar die aanvulling pakt niet altijd uit zoals gedacht, zeker niet tussen familieleden. Bij twijfel over de vraag of iets een lening is of iets anders, zoals een schenking of een voorschot, geeft de omschrijving in dit artikel de eerste toets: is er geld verstrekt met de afspraak dat een gelijk bedrag terugkomt?