Artikel 7:85 BW: Samenloop van goederenkrediet met de kredietregels

Een consument die een televisie op afbetaling koopt, valt onder twee regelingen tegelijk: die over consumentenkrediet en die over goederenkrediet. Dit artikel bepaalt hoe die zich tot elkaar verhouden. Zij gelden naast elkaar, zodat de consument de bescherming van beide krijgt. Botsen zij, dan gaan de bepalingen over consumentenkrediet voor.

Waarom er samenloop is

De twee regelingen hebben een verschillende herkomst en een deels verschillend doel. De titel over consumentenkrediet bestaat uit twee afdelingen: de eerste voert Europese regelgeving uit en draait om informatie, vergelijkbaarheid, bedenktijd en vervroegde aflossing, terwijl de tweede van nationale herkomst is en juist over de gefinancierde zaak gaat, met het pandrecht en het eigendomsvoorbehoud in de artikelen 7:79 en 7:80 BW, de grens aan het vorderen van afgifte in artikel 7:81 BW en de ontbinding door de rechter in artikel 7:82 BW. De regeling over goederenkrediet is eveneens van oudsher Nederlands en draait om de zaak zelf: wie het genot heeft, wanneer de eigendom overgaat en wanneer het goed kan worden teruggehaald. De onderwerpen overlappen elkaar dus, en bij een koop op afbetaling zijn beide invalshoeken nodig.

Naast elkaar, niet in plaats van

De hoofdregel is cumulatie. De consument kan zich dus zowel beroepen op de informatieplichten en de bedenktijd van de kredietregeling als op de bescherming rond het gefinancierde goed. Een aanbieder kan niet aanvoeren dat hij aan de ene regeling voldoet en daarmee klaar is. Beide sets verplichtingen moeten worden nageleefd.

Wat er gebeurt bij strijd

Alleen als de twee regelingen elkaar tegenspreken, geldt de voorrangsregel: de bepalingen uit de titel over consumentenkrediet gaan voor. Die voorrang geldt voor die hele titel, dus ook voor de nationale afdeling over de gefinancierde zaak, en niet alleen voor de bepalingen die op Europese leest zijn geschoeid. Bij dat Europese deel voorkomt zij dat de nationale regeling over goederenkrediet de harmonisatie doorkruist; voor het overige berust zij op de keuze van de wetgever om de kredietregeling in geval van botsing de doorslag te laten geven. Wanneer precies sprake is van strijd, omschrijft het artikel niet.

Een voorbeeld: iemand koopt bij een witgoedzaak een koelkast op afbetaling. Hij bedenkt zich na een paar dagen en wil van de financiering af; daarvoor beroept hij zich op de regels over de bedenktijd uit de titel over consumentenkrediet. Had hij de koelkast gehouden en was later de vraag gerezen wanneer hij eigenaar werd of onder welke voorwaarden het apparaat kon worden teruggehaald, dan had hij ook de regels uit deze afdeling kunnen inroepen. Het ene sluit het andere niet uit.

In de praktijk

Voor de consument betekent dit dat hij bij een geschil beide regelingen mag inroepen en niet hoeft te kiezen. Ontbrak de precontractuele informatie, dan helpt de kredietregeling; gaat het over terugname van het goed of over eigendomsovergang, dan helpt deze afdeling.

Voor de aanbieder betekent het dat een contract voor een koop op afbetaling moet voldoen aan de eisen van beide regelingen. Wie zich op één regeling richt en de andere buiten beschouwing laat, loopt het risico dat het contract op onderdelen niet voldoet, met de gevolgen die de wet daaraan verbindt. Alleen waar een bepaling uit de ene regeling met een bepaling uit de andere botst, wijst dit artikel de kredietregeling als beslissend aan.