Artikel 7:50ap BW: Dwingend recht bij overeenkomsten over digitale inhoud

Het artikel bepaalt dat van de titel over digitale inhoud en digitale diensten niet ten nadele van de consument kan worden afgeweken, tenzij in de titel anders is bepaald, en dat de rechten en vorderingen die de wet de consument toekent ter zake van een tekortkoming van de handelaar niet kunnen worden beperkt of uitgesloten. Wat er ook in de gebruiksvoorwaarden van een app of platform staat, deze bescherming blijft overeind.

Wat dwingend betekent

Het eerste lid bevat twee verboden. Van de regels van deze titel mag niet ten nadele van de consument worden afgeweken, en de rechten en vorderingen die hij heeft als de handelaar tekortschiet, mogen niet worden beperkt of uitgesloten. Een voorwaarde dat de dienst wordt geleverd zoals hij is en dat de handelaar voor gebreken nergens voor instaat, gaat recht tegen dat tweede verbod in. Afwijken ten voordele van de consument mag wel: een ruimere garantie of een soepeler terugbetaalbeleid is toegestaan.

De wet voegt er de woorden aan toe dat het geldt tenzij in deze titel anders is bepaald. Op een paar plaatsen laat de regeling zelf ruimte voor een andere afspraak. Buiten die uitdrukkelijke ruimte geldt het verbod van het eerste lid onverkort.

Geen algemene klachtplicht

Het tweede lid verklaart artikel 6:89 BW niet van toepassing op deze titel. Die algemene bepaling uit Boek 6 verlangt dat een schuldeiser binnen bekwame tijd protesteert tegen een gebrekkige prestatie; hier geldt zij niet. De consument verliest zijn rechten dus niet doordat hij niet meteen aan de bel trok toen een dienst begon te haperen.

Andere termijnen blijven wel gelden. De verjaring loopt gewoon door, en naarmate er meer tijd verstrijkt, kan het moeilijker worden om aan te tonen wat er misging. Maar het verval van rechten wegens te laat klagen kan de consument hier niet worden tegengeworpen.

Voor wie geldt dit

De bescherming geldt voor de consument in de zin van deze titel: de natuurlijke persoon die handelt buiten zijn bedrijfs- of beroepsactiviteit. Wie een dienst zakelijk afneemt, valt er niet onder; dan bepaalt het contract wat hij heeft, en dit artikel verandert daar niets aan.

Een voorbeeld

Een streamingdienst bepaalt in zijn voorwaarden dat een abonnee die de overeenkomst ontbindt omdat de dienst structureel niet werkt, zijn geld niet terugkrijgt maar alleen een tegoed voor later gebruik. De titel geeft de consument na zo'n ontbinding recht op terugbetaling door de handelaar. Door dat recht te vervangen door een tegoed, beperkt het beding een recht dat de consument bij een tekortkoming toekomt, en dat is precies wat het eerste lid verbiedt. Voor een particuliere abonnee blijft het wettelijke recht op terugbetaling dus gewoon bestaan.

In de praktijk

Een verwijzing naar de gebruiksvoorwaarden doet niet af aan de rechten die de titel de consument geeft.

• De voorwaarden zoals die golden bij het aangaan laten zien wat er destijds is afgesproken.
• De dwingende aard van de titel is het antwoord op een beroep van de aanbieder op een uitsluiting of beperking.
• De verjaring blijft wél gelden.
• Zakelijke afname. Daar ontbreekt deze wettelijke bescherming en bepalen de onderhandelde voorwaarden de positie van de afnemer.