Boek 7 Artikel 631 (7:631 BW)

Verbod op looninhouding en gedwongen besteding van loon

Een beding waarbij de werkgever het recht krijgt enig bedrag van het loon op de betaaldag in te houden, is nietig, onverminderd de bevoegdheid van de werknemer om de werkgever een schriftelijke volmacht te verlenen om uit het uit te betalen loon betalingen in zijn naam te verrichten. De bevoegdheid van de werknemer, bedoeld in de eerste zin, geldt niet voor het deel van het loon tot het bedrag, bedoeld in artikel 7 van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag, met uitzondering van betalingsverplichtingen als bedoeld in artikel 13, tweede lid, van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag. Deze volmacht is te allen tijde herroepelijk.
Bedingen waarbij de werknemer zich jegens de werkgever verbindt het ontvangen loon of zijn overige inkomsten of een gedeelte daarvan op bepaalde wijze te besteden, en bedingen waarbij de werknemer zich verbindt zijn benodigdheden op een bepaalde plaats of bij een bepaalde persoon aan te schaffen, zijn nietig.
De leden 1 en 2 zijn niet van toepassing op het beding waarbij de werknemer zich verbindt: a. deel te nemen in een pensioenfonds als bedoeld in artikel 1 van de Pensioenwet en ten aanzien waarvan aan de voorschriften van die wet wordt voldaan; b. bij te dragen tot de premiebetaling aan een verzekeraar, een premiepensioeninstelling of een pensioeninstelling uit een andere lidstaat als bedoeld in artikel 1 van de Pensioenwet, overeenkomstig de voorschriften dienaangaande door de Pensioenwet gesteld; c. deel te nemen in enig ander fonds dan in onderdeel a bedoeld, mits dat fonds voldoet aan de voorwaarden, bij algemene maatregel van bestuur gesteld; d. deel te nemen aan een regeling tot sparen te zijnen behoeve, anders dan in de onderdelen a tot en met c bedoeld, mits die regeling voldoet aan de voorwaarden, bij algemene maatregel van bestuur gesteld. Onder enig ander fonds als bedoeld in onderdeel c, wordt niet verstaan een fonds dat tot doel heeft aan de werkgever of aan de werknemer een uitkering te doen die verband houdt met het recht van de werknemer op doorbetaling van loon tijdens ziekte, zwangerschap of bevalling als bedoeld in artikel 629 lid 1, of met de betaling van een uitkering als bedoeld in artikel 84 van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen dan wel als bedoeld in artikel 75a van de Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering.
Voor de nakoming van een beding als bedoeld in lid 3 mag de werkgever de daartoe nodige bedragen op het loon van de werknemer inhouden; hij is alsdan verplicht deze bedragen overeenkomstig het beding ten behoeve van de werknemer te voldoen.
Op de deelneming door een minderjarige aan een regeling als bedoeld in lid 3 is artikel 612 van overeenkomstige toepassing.
Indien de werknemer ingevolge een nietig beding als bedoeld in lid 2 een overeenkomst met de werkgever of een derde heeft aangegaan, heeft hij het recht hetgeen hij uit dien hoofde heeft voldaan van de werkgever te vorderen. Indien hij de overeenkomst met de werkgever heeft aangegaan, heeft hij bovendien de bevoegdheid de overeenkomst te vernietigen.
De rechter kan bij toewijzing van een vordering van de werknemer op grond van lid 6 de verplichting tot betaling van de werkgever beperken tot zodanig bedrag als hem met het oog op de omstandigheden billijk voorkomt, maar uiterlijk tot de som waarop hij de door de werknemer geleden schade vaststelt.
Een rechtsvordering van de werknemer op grond van dit artikel verjaart door verloop van zes maanden na de dag van het ontstaan van het vorderingsrecht.

Toelichting

Loon is van de werknemer, en hij bepaalt zelf wat hij ermee doet. Dit artikel maakt twee soorten afspraken ongeldig: een beding waarin de werkgever het recht krijgt op de betaaldag zomaar een bedrag van het loon in te houden, en een beding waarin de werknemer zich verbindt zijn loon op een bepaalde manier te besteden of zijn spullen bij een bepaalde winkel of persoon te kopen. Beide zijn nietig, dus zij hebben van rechtswege geen enkele werking.

Voor wie geldt dit

De bepaling geldt voor iedere werknemer met een arbeidsovereenkomst.

Wat wel mag

Een schriftelijke volmacht. De werknemer kan de werkgever machtigen om uit het loon in zijn naam betalingen te doen. Die volmacht is altijd herroepelijk: hij kan haar op elk moment intrekken.
Niet onder het minimumloon. Die volmacht werkt niet voor het deel van het loon tot het bedrag van het wettelijk minimumloon, op de uitzonderingen na die de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag zelf toelaat.
Pensioen en sparen. Bedingen over deelname aan een pensioenfonds, over bijdragen aan een verzekeraar of pensioenuitvoerder volgens de Pensioenwet, over deelname aan een ander fonds dat voldoet aan de voorwaarden die bij algemene maatregel van bestuur zijn gesteld, en over een spaarregeling ten behoeve van de werknemer die eveneens aan zulke bij algemene maatregel van bestuur gestelde voorwaarden voldoet, blijven geldig. Voor de nakoming daarvan mag de werkgever wél inhouden, en dan moet hij het ingehouden bedrag ook echt afdragen zoals afgesproken.

Een fonds dat als doel heeft uitkeringen te doen die samenhangen met de loondoorbetaling bij ziekte, telt niet mee als zo'n toegestaan fonds. Voor deelname van een minderjarige werknemer aan zulke regelingen geldt de eigen regeling van artikel 7:612 BW.

Wat de werknemer kan terugvorderen

Is de werknemer op grond van een nietig bestedingsbeding een overeenkomst aangegaan, met de werkgever of met een derde, dan kan hij van de werkgever terugvorderen wat hij daaruit heeft betaald. Ging hij die overeenkomst met de werkgever zelf aan, dan kan hij haar bovendien vernietigen. De rechter kan de betalingsplicht van de werkgever wel matigen tot een bedrag dat hem billijk voorkomt, maar nooit tot minder dan de schade die hij vaststelt.

De termijn

Lid 8 bepaalt dat een rechtsvordering van de werknemer op grond van dit artikel verjaart door verloop van zes maanden na de dag waarop het vorderingsrecht is ontstaan. Dat is aanzienlijk korter dan de termijn van vijf jaar die volgens artikel 3:308 BW in het algemeen geldt voor vorderingen tot betaling van loon. Welke vorderingen precies onder de zesmaandstermijn vallen en hoe die zich verhoudt tot een gewone loonvordering, werkt de wettekst niet verder uit. Het moment waarop de termijn begint te lopen, is volgens de wet de dag na het ontstaan van het vorderingsrecht.

In de praktijk

Een werkgever huisvest arbeidsmigranten en houdt maandelijks huur, verzekeringspremie en vervoerskosten in op het loon. Zonder schriftelijke, herroepelijke volmacht mag dat niet. Met zo'n volmacht kan het wel, maar onder het bedrag van het wettelijk minimumloon alleen voor de betalingsverplichtingen die de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag daarvoor aanwijst; kosten van huisvesting en de premie voor een zorgverzekering vallen daaronder, vervoerskosten niet. Is er te weinig uitbetaald, dan houdt de werknemer zijn loonvordering.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst