Boek 7 Artikel 628a (7:628a BW)

Wie op afroep werkt, weet vaak niet wanneer en hoeveel hij werkt. Dit artikel geeft die werknemer een aantal harde rechten: een minimumbedrag per keer dat hij komt werken, een termijn waarbinnen de werkgever moet oproepen, loon als een oproep te laat wordt afgezegd, en na een jaar een aanbod voor een vast aantal uren. De bedoeling is dat het risico van onzekere inzet niet volledig bij de werknemer blijft liggen.

Voor wie geldt dit

Twee groepen. Ten eerste werknemers met wie minder dan vijftien uur per week is afgesproken zonder dat vastligt wanneer zij werken. Ten tweede iedereen met een oproepovereenkomst. Wanneer daarvan sprake is, omschrijft de wet zelf: als de arbeidsomvang niet is vastgelegd als één aantal uren per tijdseenheid van hoogstens een maand, of van hoogstens een jaar met gelijkmatig gespreid loon, of als de werknemer op grond van een geldige uitsluiting van de loondoorbetalingsplicht geen loon krijgt wanneer hij niet werkt. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen daarover nadere regels komen.

De rechten per oproep

• Minimaal drie uur loon. Werkt de werknemer korter dan drie uur, dan krijgt hij toch loon over drie uur.
• Vier dagen van tevoren oproepen. Dit geldt alleen bij een oproepovereenkomst: maakt de werkgever de werktijden niet ten minste vier dagen vooraf schriftelijk of elektronisch bekend, dan hoeft de werknemer geen gehoor te geven aan de oproep. Wie minder dan vijftien uur per week werkt zonder oproepovereenkomst, heeft wel de aanspraak op drie uur loon zolang niet is vastgelegd op welke tijdstippen hij moet werken, maar niet deze termijn.
• Te laat afzeggen kost loon. Ook dit geldt alleen bij een oproepovereenkomst. Trekt de werkgever binnen vier dagen voor aanvang de oproep geheel of deels in, of verschuift hij de tijden, dan houdt de werknemer recht op het loon dat hij bij die oproep zou hebben verdiend. Ook het intrekken of wijzigen moet schriftelijk of elektronisch.

Bij collectieve arbeidsovereenkomst kan de termijn van vier dagen worden verkort, maar nooit tot minder dan vierentwintig uur. Voor functies die door klimatologische of natuurlijke omstandigheden hooguit negen maanden per jaar kunnen worden gedaan, kan een cao bepaalde onderdelen van dit artikel buiten toepassing laten.

Het aanbod voor vaste uren

Heeft de oproepovereenkomst twaalf maanden geduurd, dan moet de werkgever binnen een maand schriftelijk of elektronisch een aanbod doen voor een vaste arbeidsomvang die ten minste gelijk is aan het gemiddelde over dat jaar. Dat aanbod moet uiterlijk ingaan op de eerste dag nadat twee maanden zijn verstreken, en de werknemer heeft een maand de tijd om het te aanvaarden. Contracten die elkaar met tussenpozen van hoogstens zes maanden opvolgen, worden bij de berekening samengeteld, en de regel geldt ook bij opvolgende werkgevers die redelijkerwijs als elkaars opvolger zijn te beschouwen. Doet de werkgever het aanbod niet, dan heeft de werknemer over die periode toch recht op loon over de arbeidsomvang die hem aangeboden had moeten worden.

Kan hiervan worden afgeweken

Van dit artikel kan niet ten nadele van de werknemer worden afgeweken, behalve waar het artikel zelf een rol aan de cao toekent. Een afspraak dat de oproepkracht afziet van de minimale drie uur of van het jaarlijkse aanbod, is dus zonder werking.

In de praktijk

Een scholier met een oproepcontract wordt op de ochtend zelf afgebeld voor een dienst van vijf uur. Omdat dat binnen vier dagen voor aanvang gebeurt, houdt hij recht op het loon voor die dienst. Werkt hij een andere keer maar anderhalf uur, dan wordt drie uur uitbetaald. Voor werkgevers betekent het artikel dat losse inzet planning en administratie vergt: te laat afzeggen kost evenveel als doorwerken.