Boek 7 Artikel 616e (7:616e BW)

Een werknemer kan de ketenaansprakelijkheid alleen gebruiken als hij weet wie er in die keten zitten. Vaak weet hij dat niet: hij kent zijn werkgever en misschien de opzichter op de bouwplaats, maar niet de bedrijven daarboven. Dit artikel geeft hem daarom een informatierecht, en verbindt aan het uitblijven van die informatie een stevig gevolg.

Wie moet wat verstrekken

Met het oog op een vordering op grond van artikel 7:616a BW of artikel 7:616b BW moet iedere opdrachtgever, opdrachtnemer, aannemer, werkgever of wederpartij op verzoek van de werknemer schriftelijk of elektronisch gegevens verstrekken. Het gaat om naam en woonplaats of werkelijk verblijf van twee partijen: van degene met wie hij zelf de overeenkomst van opdracht of aanneming heeft gesloten, en van de partij die niet in opdracht van een ander handelt — de partij bovenaan de keten.

Waarom juist die twee

Die combinatie sluit precies aan bij de manier waarop artikel 7:616b BW werkt. Voor de trapsgewijze route heeft de werknemer de gegevens nodig van de naast hogere schakel. Voor de mogelijkheid om onder omstandigheden meteen de bovenste partij aan te spreken, heeft hij de gegevens van díe partij nodig. Met dit informatierecht kan hij dus beide wegen bewandelen zonder afhankelijk te zijn van toeval of van wat er op de bouwhekken staat.

De sanctie op zwijgen

Verstrekt een opdrachtgever, opdrachtnemer, aannemer of wederpartij die niet ook de werkgever is de gevraagde gegevens niet binnen twee weken na het verzoek, dan kan de werknemer die partij aansprakelijk stellen op grond van artikel 7:616b BW, in afwijking van de voorgeschreven volgorde. Wie de keten ondoorzichtig houdt, wordt dus zelf de aangesprokene. Dat is een effectieve prikkel: informatie geven is goedkoper dan aansprakelijk zijn voor andermans loon.

Hoe de werknemer dit aanpakt

Het verzoek is vormvrij, maar het loont om het schriftelijk of per e-mail te doen en de datum te bewaren: de termijn van twee weken begint bij het verzoek en het is aan de werknemer om aan te tonen wanneer hij dat deed. In het verzoek kan hij meteen duidelijk maken dat hij de gegevens nodig heeft met het oog op een loonvordering, zodat er geen misverstand bestaat over de grondslag.

Een geval uit de praktijk. Een schoonmaker werkt via een klein bedrijf in een kantoorpand en krijgt zijn loon niet. Hij weet niet welke bedrijven boven zijn werkgever in de keten zitten. Hij vraagt daarom schriftelijk aan het bedrijf dat het schoonmaakwerk aan zijn werkgever heeft uitbesteed om de gegevens van diens eigen contractspartij en van de partij bovenaan de keten. Blijft dat antwoord twee weken uit, dan kan hij dat bedrijf zelf aanspreken op grond van de ketenaansprakelijkheid, zonder eerst de trap af te lopen die de wet normaal voorschrijft. Tegen zijn eigen werkgever werkt die sanctie niet; die spreekt hij gewoon rechtstreeks voor zijn loon aan.

In de praktijk

• Vraag schriftelijk. De termijn van twee weken hangt op het moment van het verzoek.
• Vraag beide adressen. De naast hogere schakel én de partij bovenaan de keten.
• Zwijgen kost wat. Wie niet antwoordt, kan zelf worden aangesproken voor het loon.