Boek 7 Artikel 608 (7:608 BW)

Wie een zaak onder zich heeft, kan door meer partijen worden aangesproken dan alleen zijn eigen contractspartij. De eigenaar die zelf geen contract met hem sloot, kan bijvoorbeeld een vordering uit onrechtmatige daad instellen. Dit artikel voorkomt dat langs die weg de contractuele grenzen worden omzeild: buiten overeenkomst is de bewaarnemer of onderbewaarnemer niet verder aansprakelijk dan hij binnen de overeenkomst zou zijn geweest.

De drie situaties

De wet werkt dat in drie stappen uit. Spreekt een bewaargever een onderbewaarnemer aan buiten overeenkomst, dan is die jegens hem niet verder aansprakelijk dan wanneer hij zelf de wederpartij was geweest bij de overeenkomst waarbij de bewaargever de zaak in bewaring gaf. Spreekt een derde die geen bewaargever is de bewaarnemer aan, dan reikt diens aansprakelijkheid niet verder dan wat uit zijn overeenkomst met de bewaargever zou volgen. En wordt die derde-vordering tegen de onderbewaarnemer ingesteld, dan geldt voor hem dezelfde grens als voor de bewaarnemer.

Waarom die grens er is

Wie zich verbindt tot bewaring, richt zijn tarief, zijn verzekering en zijn voorwaarden in op de afspraak die hij maakt. Zou een ander hem via een vordering buiten contract onbeperkt kunnen aanspreken, dan zou die afspraak weinig waard zijn en zou bewaring onwerkbaar duur worden. De bepaling zorgt ervoor dat de contractuele afweging blijft staan, ongeacht via welke juridische route de vordering wordt ingekleed.

Wanneer het beroep niet opgaat

Er is een belangrijke uitzondering. De bewaarnemer of onderbewaarnemer kan zich niet op deze grenzen beroepen als hij bij het sluiten van de overeenkomst waaruit hij de zaak ontving wist, of had behoren te weten, dat zijn wederpartij niet bevoegd was de zaak aan hem in bewaring te geven tegenover degene die hem nu aanspreekt. Het draait dus niet om de vraag van wie de zaak is. Dat de bewaargever niet de eigenaar is komt bij bewaring vaak voor — denk aan een tussenpersoon of een huurder — en dat enkele gegeven kost de bewaarnemer zijn bescherming niet. Beslissend is of hij wist of moest begrijpen dat zijn wederpartij de zaak niet bij hem mocht onderbrengen.

Verhouding tot de aansprakelijkheid voor de onderbewaarnemer

Deze bepaling staat naast artikel 7:603 BW, waarin staat dat de bewaarnemer voor gedragingen van een onderbewaarnemer in beginsel op dezelfde manier aansprakelijk is als voor eigen gedrag. De bewaargever houdt dus zijn eigen contractspartij aan; spreekt hij daarnaast de onderbewaarnemer rechtstreeks aan, dan loopt hij tegen de grenzen van dit artikel aan.

Een voorbeeld

Een opslagbedrijf brengt met toestemming een partij goederen onder bij een collega. Er ontstaat schade en de eigenaar spreekt die collega rechtstreeks aan. De collega kan zich beroepen op de grenzen van de overeenkomst tussen de eigenaar en het opslagbedrijf: verder dan die reikt zijn aansprakelijkheid niet. Anders wordt het als hij bij aanvaarding wist dat het opslagbedrijf de goederen helemaal niet mocht doorgeven; dan is de bescherming van dit artikel voor hem gesloten.