Boek 7 Artikel 605 (7:605 BW)

Bewaarneming kan van twee kanten worden beëindigd. De bewaargever kan onverwijlde teruggave van de zaak vorderen, en de bewaarnemer kan onverwijlde terugneming vorderen. Geen van beiden zit dus vast: wie zijn spullen terug wil, kan ze opeisen, en wie er vanaf wil, kan verlangen dat ze worden opgehaald. Het artikel regelt daarnaast waar de teruggave plaatsvindt, in welke staat de zaak terug moet en wat er kan gebeuren als het zo niet werkt.

Onverwijld, aan beide kanten

Het recht om teruggave te vragen komt de bewaargever in beginsel toe, ook als over de duur van de bewaring iets anders is afgesproken; een afwijkende afspraak of wat de redelijkheid en billijkheid in het geval meebrengen, kan het onmiddellijk opeisen wel begrenzen. Dat past bij het karakter van de overeenkomst: de zaak is en blijft van de bewaargever. Omgekeerd kan de bewaarnemer verlangen dat de zaak wordt teruggenomen; hij hoeft niet onbeperkt te blijven zitten met andermans eigendom. Onverwijld betekent hier zonder onnodig uitstel, wat in de praktijk enige tijd kan vergen als de zaak eerst moet worden vrijgemaakt of vervoerd.

Ingrijpen door de kantonrechter

Soms is die onmiddellijke teruggave of terugname bezwaarlijk. Zijn er gewichtige redenen, dan kan elk van beide partijen zich wenden tot de kantonrechter — en wel bij de rechtbank van het arrondissement waar de zaak op dat moment ligt — met het verzoek een ander tijdstip vast te stellen. Dat kan afwijken van de hoofdregel én van wat partijen zelf hebben afgesproken. Deze mogelijkheid geldt niet bij gerechtelijke bewaring; daarvoor bestaat een eigen regeling.

De plaats van teruggave

Teruggave gebeurt op de plaats waar de zaak volgens de overeenkomst moet worden bewaard, tenzij daarin een andere plaats voor de teruggave is aangewezen. De bewaargever moet de zaak dus in beginsel zelf komen halen; de bewaarnemer hoeft haar niet te bezorgen. Wie wil dat de zaak wordt afgeleverd, moet dat afspreken.

In welke staat

De bewaarnemer moet de zaak teruggeven in de staat waarin hij haar heeft ontvangen. Dat maakt de beginsituatie belangrijk: wat er bij aanvang aan slijtage of beschadiging was, bepaalt waaraan de teruggave wordt afgemeten. Komt de zaak in slechtere staat terug, dan is de vraag of de bewaarnemer de zorg van een goed bewaarder heeft betracht, zoals artikel 7:602 BW verlangt. Opbrengsten uit de tussenliggende periode gaan volgens artikel 7:604 BW mee terug.

Neem het volgende geval. Iemand heeft meubels opgeslagen voor een jaar, maar vindt na drie maanden al een woning. Hij kan zijn spullen in beginsel opeisen, ook al loopt het contract langer door; of een afwijkende afspraak daaraan in de weg staat, hangt af van wat partijen zijn overeengekomen en van wat de redelijkheid en billijkheid meebrengen. Wat hij aan loon verschuldigd blijft, volgt uit de overeenkomst en uit artikel 7:601 BW. Andersom kan het opslagbedrijf verlangen dat hij zijn spullen komt halen. Kan hij dat nu echt niet — bijvoorbeeld omdat er nergens plaats is — dan kan hij de kantonrechter vragen een ander tijdstip te bepalen, mits daarvoor gewichtige redenen zijn.

In de praktijk

• Terugvragen kan altijd. Een afgesproken looptijd staat daaraan in beginsel niet in de weg.
• Ophalen is de regel. Teruggave gebeurt waar de zaak wordt bewaard, tenzij anders is afgesproken.
• Leg de beginstaat vast. Foto's bij afgifte maken de discussie over de staat bij teruggave eenvoudiger.