Boek 7 Artikel 430 (7:430 BW)

De agentuurovereenkomst legt niet alleen verplichtingen op aan de agent. Artikel 7:430 BW zet op een rij wat de principaal moet doen om zijn agent te laten werken. De rode draad is dat de agent afhankelijk is van informatie en medewerking van de andere kant: zonder prijzen, folders, voorraadgegevens en een tijdig antwoord op binnengehaalde orders kan hij zijn omzet niet maken, en dus ook zijn provisie niet verdienen.

De algemene zorgplicht

Het eerste lid bevat een open norm: de principaal moet alles doen wat van zijn kant in de gegeven omstandigheden nodig is om de agent zijn werk mogelijk te maken. Wat dat concreet betekent, hangt af van de branche en van wat partijen zijn overeengekomen. Denk aan het leveren van monsters, het onderhouden van een website waarnaar de agent verwijst, het tijdig doorgeven van prijswijzigingen of het niet ondermijnen van de agent door zelf onder de prijs in zijn gebied te verkopen.

Documentatie en inlichtingen

Het tweede lid maakt die zorgplicht concreet op twee punten. De principaal moet het nodige materiaal beschikbaar stellen over de goederen en diensten waarvoor de agent bemiddelt, en hij moet hem alle inlichtingen geven die nodig zijn om de samenwerking uit te voeren. Dat gaat verder dan reclamefolders: ook levertijden, technische specificaties, garantievoorwaarden en wijzigingen in het assortiment horen erbij.

De waarschuwingsplicht

Voorziet de principaal dat er veel minder zaken zullen worden gedaan dan de agent mocht verwachten, dan moet hij dat onmiddellijk melden. Dat kan spelen bij een productiestop, een naderende uitverkoop, een reorganisatie of een besluit om een gebied anders te bedienen. De achterliggende gedachte is dat de agent zijn inspanningen en kosten moet kunnen bijsturen; wie maanden blijft investeren in een lijn die feitelijk al is stopgezet, lijdt onnodig verlies.

Snel bericht over aangebrachte orders

Het vierde lid verplicht de principaal om binnen een redelijke termijn te laten weten of hij een door de agent aangebrachte overeenkomst aanvaardt of weigert, en ook of hij haar niet uitvoert. Die termijn is niet in dagen uitgedrukt en hangt af van de omstandigheden, maar stilzitten mag niet: het recht op provisie is ervan afhankelijk en artikel 7:432 BW knoopt aan diezelfde termijn gevolgen vast.

Een voorbeeld. Een agent haalt een grote order binnen bij een nieuwe afnemer. De principaal reageert weken niet, levert uiteindelijk niet en laat de agent in het ongewisse. Dat is in strijd met de plicht om binnen een redelijke termijn duidelijkheid te geven; de agent kan nakoming vorderen, provisie claimen en bij ernstige of herhaalde schending overwegen de samenwerking te beëindigen.

In de praktijk

Voor de agent is dit het artikel om naar te wijzen als hij het gevoel heeft dat hij aan het lijntje wordt gehouden. Het loont om schriftelijk om informatie of om een beslissing over een order te vragen, zodat later vaststaat wanneer die is gevraagd. Voor de principaal is het een herinnering dat een agent geen leverancier is die je kunt laten wachten: wie hem niet in staat stelt te werken, riskeert claims over misgelopen provisie en over de gevolgen van een beëindiging.