Boek 7 Artikel 423 (7:423 BW)

Meestal houdt iemand die een ander inschakelt zijn eigen bevoegdheden gewoon. Artikel 7:423 BW gaat over de afspraak die verder gaat: partijen spreken af dat de lasthebber een recht van de lastgever op eigen naam uitoefent en dat de lastgever dat zelf niet meer mag doen. Zolang die afspraak loopt, mist de lastgever die bevoegdheid werkelijk, en niet alleen tegenover zijn lasthebber maar ook tegenover iedereen daarbuiten.

Voor wie geldt dit

De regeling is geschreven voor situaties waarin het juist de bedoeling is dat één partij de uitoefening van een recht in handen krijgt. Nodig is dat de uitsluiting is bedongen: uit het enkele feit dat iemand een ander laat optreden volgt zij niet.

De bescherming van derden

Zo'n uitsluiting werkt in beginsel ook tegen derden, maar niet onbeperkt. Het eerste lid bepaalt dat de uitsluiting niet kan worden tegengeworpen aan derden die haar kenden noch behoorden te kennen.

De uitzondering voor collectieve belangenbehartigers

Het tweede lid maakt een uitzondering voor een bijzondere lasthebber: een rechtspersoon die volgens zijn statuten tot doel heeft de gezamenlijke belangen van meer lastgevers te behartigen door hun rechten uit te oefenen. Met zo'n lasthebber mag in afwijking van artikel 7:422 lid 2 BW worden afgesproken dat:

• een opzegging door de lastgever op een termijn van minder dan een jaar de lastgeving niet doet eindigen; zo kan worden bereikt dat de lastgever een opzegtermijn van ten minste een jaar in acht moet nemen;
• de overeenkomst blijft bestaan ondanks zijn dood, ondercuratelestelling, faillissement of schuldsanering.

Daar staat een tegenwicht tegenover. Zo'n beding mag niet verhinderen dat de erfgenamen, de curator of de bewindvoerder de overeenkomst alsnog opzeggen op een termijn van ten minste één maand. Wordt de nalatenschap wettelijk verdeeld, dan komt die opzeggingsbevoegdheid toe aan de echtgenoot of geregistreerde partner van de overleden lastgever; artikel 4:13 BW wijst die verdeling aan.

In de praktijk

Wie een afspraak met uitsluiting tekent, kan het betrokken recht zolang de overeenkomst loopt niet meer zelf uitoefenen, ook niet tegenover derden die de uitsluiting kenden of behoorden te kennen. Voor de collectieve belangenbehartiger met een beding als bedoeld in het tweede lid geldt dat na het overlijden, het faillissement of de ondercuratelestelling van een aangeslotene, of bij toepassing van de schuldsaneringsregeling, een opzegging door de erfgenamen, de curator of de bewindvoerder op een termijn van ten minste één maand mogelijk blijft.