- De afgeleverde zaak moet aan de overeenkomst beantwoorden.
- Een zaak beantwoordt niet aan de overeenkomst indien zij, mede gelet op de aard van de zaak en de mededelingen die de verkoper over de zaak heeft gedaan, niet de eigenschappen bezit die de koper op grond van de overeenkomst mocht verwachten. De koper mag verwachten dat de zaak de eigenschappen bezit die voor een normaal gebruik daarvan nodig zijn en waarvan hij de aanwezigheid niet behoefde te betwijfelen, alsmede de eigenschappen die nodig zijn voor een bijzonder gebruik dat bij de overeenkomst is voorzien.
- Een andere zaak dan is overeengekomen, of een zaak van een andere soort, beantwoordt evenmin aan de overeenkomst. Hetzelfde geldt indien het afgeleverde in getal, maat of gewicht van het overeengekomene afwijkt.
- Is aan de koper een monster of model getoond of verstrekt, dan moet de zaak daarmede overeenstemmen, tenzij het slechts bij wijze van aanduiding werd verstrekt zonder dat de zaak daaraan behoefde te beantwoorden.
- De koper kan zich er niet op beroepen dat de zaak niet aan de overeenkomst beantwoordt wanneer hem dit ten tijde van het sluiten van de overeenkomst bekend was of redelijkerwijs bekend kon zijn. Ook kan de koper zich er niet op beroepen dat de zaak niet aan de overeenkomst beantwoordt wanneer dit te wijten is aan gebreken of ongeschiktheid van grondstoffen afkomstig van de koper, tenzij de verkoper hem voor deze gebreken of ongeschiktheid had moeten waarschuwen.
- Bij koop van een onroerende zaak wordt vermelding van de oppervlakte vermoed slechts als aanduiding bedoeld te zijn, zonder dat de zaak daaraan behoeft te beantwoorden.
←
Terug 7:16 · De verkoper moet de koper verdedigen in een procedure over de zaak
Verder 7:18 · Waaraan een aankoop van een consument moet voldoen
→
Boek 7 Artikel 17 (7:17 BW)
Wanneer het geleverde niet is wat de koper mocht verwachten
Wettekst
Toelichting
Dit is het centrale artikel van het kooprecht. Wat wordt afgeleverd, moet kloppen met wat is afgesproken. Klopt het niet, dan spreken juristen van non-conformiteit: het geval dat het gekochte niet de eigenschappen heeft die een koper op grond van de afspraak mocht verwachten. Dat is de sleutel tot alle rechten die daarna komen, van herstel en vervanging tot prijsvermindering en ontbinding.
De maatstaf: wat mocht de koper verwachten
De wet knoopt niet aan bij een technisch foutbegrip maar bij de verwachting die de koper redelijkerwijs mocht hebben. Daarbij tellen de aard van de zaak en de mededelingen die de verkoper heeft gedaan. Een tweedehands auto van vijftien jaar oud mag slijtage vertonen; een nieuwe niet. Twee soorten verwachtingen worden uitdrukkelijk genoemd: de eigenschappen die nodig zijn voor normaal gebruik en waaraan de koper niet hoefde te twijfelen, en de eigenschappen die nodig zijn voor een bijzonder gebruik dat partijen bij de koop voor ogen hadden.
Dat laatste is voor de koper belangrijk om vooraf te benoemen. Wie een aanhanger koopt om er een paard mee te vervoeren en dat zegt, mag verwachten dat de aanhanger daarvoor geschikt is. Wie het niet zegt, kan zich later moeilijk op dat bijzondere doel beroepen.
Verkeerd, te weinig of iets anders
Non-conformiteit is niet alleen een gebrek. Ook het leveren van een andere zaak dan afgesproken, of van een zaak van een andere soort, valt eronder. Hetzelfde geldt als het geleverde in getal, maat of gewicht afwijkt van wat is overeengekomen. Wie honderd meter kabel bestelt en er tachtig krijgt, heeft dus een tekortkoming, ook al is de geleverde kabel op zichzelf prima.
Is er een monster of model getoond of meegegeven, dan moet het geleverde daarmee overeenstemmen. De uitzondering is dat het monster slechts ter aanduiding werd verstrekt, bijvoorbeeld om een kleurindruk te geven, zonder dat het geleverde er precies aan hoefde te voldoen.
Wanneer de koper zich er niet op kan beroepen
Twee grenzen. De eerste: wist de koper bij het sluiten van de koop van de afwijking, of kon hij die redelijkerwijs kennen, dan kan hij er zich niet op beroepen. Dat is de reden dat een verkoper er belang bij heeft gebreken vooraf te melden, en de reden dat van een koper enige oplettendheid wordt verwacht. De tweede: is de afwijking te wijten aan gebrekkige of ongeschikte grondstoffen die de koper zelf heeft aangeleverd, dan komt dat voor zijn rekening, tenzij de verkoper hem daarvoor had moeten waarschuwen.
De oppervlakte van een onroerende zaak
Bij de koop van een huis of perceel geldt een bijzondere regel: een vermelde oppervlakte wordt vermoed slechts als aanduiding bedoeld te zijn. Dat de woning in de advertentie ruimer heette dan zij bij nameting blijkt te zijn, levert dus niet zonder meer non-conformiteit op. Het is een vermoeden, dus tegenbewijs is mogelijk wanneer de maat voor partijen wel degelijk beslissend was.
Een voorbeeld
U koopt een wasmachine die na veertien maanden ophoudt met centrifugeren door een versleten lager. Van een nieuwe wasmachine mag u verwachten dat die veel langer meegaat bij normaal gebruik in een huishouden. Er is dan sprake van non-conformiteit, ook al is de fabrieksgarantie inmiddels verlopen; garantie en wettelijke conformiteit zijn twee verschillende dingen.
In de praktijk
Voor de koper draait alles om wat hij mocht verwachten, en dat maakt bewijs van de afspraken en de mededelingen van de verkoper zo belangrijk. Bewaar advertentieteksten, chatberichten en offertes. Bij consumentenkoop wordt deze maatstaf verder ingevuld in artikel 7:18 BW, en geldt bovendien de dwingende bescherming van artikel 7:6 BW.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Mag de koper op oude bouwvoorschriften vertrouwen?
Na de koop van een woonhuis bleek een eerder aangebrachte aanbouw niet te voldoen aan de geluidseisen en zonder de vereiste vergunning te zijn gebouwd. De Hoge Raad onderschreef dat de koper van een reeds bestaand pand er, behoudens andersluidende afspraken, in beginsel van mag uitgaan dat de bouw of verbouwing destijds is gebeurd met inachtneming van de toen geldende voorschriften; de conformiteitseis brengt dat mee, ook als die voorschriften niet de veiligheid betreffen. Het hof had wel onvoldoende gemotiveerd waarom het beroep van de verkoper op het exoneratiebeding in de koopakte naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar was.
-
Valt sloop en nieuwbouw onder normaal gebruik?
Een koper wilde het gekochte woonhuis slopen en er twee woningen bouwen; dat voornemen stond in de koopakte, maar de plannen strandden doordat het gebied als beschermd dorpsgezicht was aangewezen. De Hoge Raad oordeelde dat normaal gebruik in de gangbare koopakte moet worden opgevat naar gewoon spraakgebruik, en dan ziet op de grond en de bebouwing die daarop staat ten tijde van de verkoop; sloop gevolgd door gebruik van de grond als bouwgrond valt daar in beginsel niet onder. Wie meer wil, moet stellen en zo nodig bewijzen dat de verkoper voor dat bijzondere gebruik heeft willen instaan of dat hij daarop redelijkerwijs mocht vertrouwen. Het enkele vermelden van het voorgenomen gebruik in de akte is daarvoor niet genoeg.
-
Wegen mededelingen van de verkoper mee?
Bij de koop van een tankstation met grond bleek de bodem verontreinigd. De Hoge Raad oordeelde dat het hof bij de vraag of het tankstation ondanks die verontreiniging aan de overeenkomst beantwoordde alle van belang zijnde omstandigheden had moeten betrekken, waaronder de mededelingen die de verkoper over de zaak had gedaan. Ook wanneer verontreiniging op zichzelf aan het gebruik niet in de weg staat, kan het gekochte toch niet aan de overeenkomst beantwoorden als de koper op grond van die mededelingen geen verontreiniging hoefde te verwachten.
-
Onderzoeksplicht koper naast mededelingsplicht
De koper van een rijksmonumentaal pand beriep zich op non-conformiteit omdat de verdiepingsvloer niet geschikt bleek voor het beoogde gebruik, terwijl de verkopende gemeente over gegevens daarover beschikte in haar bouwdossier. Volgens vaste rechtspraak kan een koper, ook een onvoorzichtige koper, in het algemeen niet worden tegengeworpen dat hij te weinig onderzoek heeft gedaan naar de eigenschappen van het gekochte, wanneer de verkoper hem naar de in het verkeer geldende opvattingen had moeten inlichten over bij hem bekende feitelijke gegevens die van belang zijn voor de eigenschappen die de koper met het oog op de beoogde bestemming mocht verwachten. De Hoge Raad bevestigde dat uitgangspunt, maar verwierp het cassatieberoep: het hof had het niet miskend en had zijn oordeel over de bijzondere omstandigheden van dit geval toereikend gemotiveerd. Wat de koper op grond van artikel 7:17 BW mocht verwachten, wordt dus bepaald door het samenspel van de mededelingsplicht van de verkoper en de onderzoeksplicht van de koper.
-
Telt mee wat de koper zelf al wist?
Een distributeur klaagde dat de gekochte brandstofbesparende producten het beloofde effect misten en vorderde ontbinding. De Hoge Raad oordeelde dat de vraag of het gekochte aan de overeenkomst beantwoordt moet worden beoordeeld aan de hand van alle relevante omstandigheden van het geval. Daartoe behoort niet alleen wat de verkoper heeft meegedeeld, maar ook dat de koper bij het aangaan van de tweede overeenkomst al bekend was, of redelijkerwijs bekend had kunnen zijn, met het ontbreken van dat effect. Het hof had zich ten onrechte beperkt tot de mededelingen van de verkoper.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.