Boek 7 Artikel 364 (7:364 BW)

Naast de mogelijkheid om helemaal plaats te maken voor een opvolger, kent de pacht een tussenvorm: iemand wordt medepachter en komt naast de zittende pachter te staan. Dit artikel geeft de pachter het recht dat aan de rechter te vragen. Vanaf de toewijzing zijn er twee pachters die samen de rechten en verplichtingen uit dezelfde overeenkomst dragen.

Wie kan medepachter worden

De kring is smal: de echtgenoot of geregistreerde partner, bloed- en aanverwanten in de rechte lijn en pleegkinderen. Ook twee of meer van hen tegelijk kunnen worden voorgedragen. Anders dan bij indeplaatsstelling komt de zittende medepachter hier niet in beeld, want die is al partij. Buiten deze kring biedt het artikel geen grondslag; wil de pachter bijvoorbeeld een broer of een neef laten toetreden, dan kan dat alleen met medewerking van de verpachter.

Wat medepacht betekent

Bij medepacht blijft de zittende pachter partij bij de pachtovereenkomst en komt de medepachter daarnaast te staan. Er ontstaat dus geen nieuwe overeenkomst: dezelfde pacht, met dezelfde looptijd en dezelfde pachtprijs, heeft na de toewijzing twee pachters aan één kant. Beiden kunnen zich op de rechten uit de overeenkomst beroepen en beiden zijn aan de verplichtingen gebonden. Voor de verpachter betekent dit dat hij vanaf dat moment met twee wederpartijen te maken heeft, bijvoorbeeld bij een opzegging of bij een vordering wegens een tekortkoming.

Hoe de rechter beslist

De wet verklaart hier de leden 3 tot en met 8 van artikel 7:363 BW over indeplaatsstelling van overeenkomstige toepassing, waarbij steeds medepachter wordt gelezen in plaats van pachter. Voor de procedure betekent dat:

• de voorgestelde medepachter moet voldoende waarborgen bieden voor een behoorlijke bedrijfsvoering; ontbreken die, dan volgt afwijzing;
• de billijkheid is de maatstaf bij de afweging, met de afwijzingsgronden die de wet daaraan verbindt;
• de rechter kan de overeenkomst wijzigen in plaats van de vordering af te wijzen, en voorwaarden stellen in het belang van de verpachter;
• is de overeenkomst tegen de wil van de voorgestelde medepachter gewijzigd, dan heeft hij een maand om van de medepacht af te zien.

Een voorbeeld. Een pachtster wil dat haar zoon in het bedrijf stapt en dat de bank hem als volwaardige ondernemer ziet. Wordt hij medepachter, dan is hij zelf partij bij de pachtovereenkomst en kan hij op die basis investeren en meebeslissen. Zijn moeder blijft pachter en houdt haar inkomen en haar zeggenschap; een volledige overname door de zoon kan later met een vordering tot indeplaatsstelling volgen.

In de praktijk

Voor de pachter die een vordering overweegt: het debat in de procedure draait om de waarborgen voor een behoorlijke bedrijfsvoering. Leg daarom stukken over waaruit blijkt wat de voorgestelde medepachter kan en doet, zoals diploma's, een overzicht van de jaren waarin hij al in het bedrijf meewerkt en zijn rol in de financiën en de bedrijfsvoering. Voor de verpachter geldt: medepacht verandert niets aan de inhoud van de overeenkomst, maar wel aan de vraag wie hij aanspreekt. Heeft hij bezwaren tegen de voorgestelde persoon, dan kan hij die in de procedure naar voren brengen; dat is ook het moment om te vragen dat de rechter voorwaarden in zijn belang stelt.