Boek 7 Artikel 359 (7:359 BW)

Wie na het einde van de pacht op het gepachte blijft zonder daar recht op te hebben, moet daarvoor betalen. Dit artikel geeft de verpachter een vergoeding over de hele periode dat hij het gepachte mist, gelijk aan de pachtprijs die gold. Is zijn schade groter dan dat bedrag, dan mag hij het meerdere daarnaast vorderen.

Voor wie geldt dit

De bepaling geldt tussen verpachter en pachter en werkt pas nadat de pacht is geëindigd. Zolang de overeenkomst loopt, is er geen sprake van onrechtmatig onder zich houden en betaalt de pachter gewoon de pachtprijs. Of en wanneer de pacht is geëindigd, volgt uit andere bepalingen van de pachtregeling, zoals die over opzegging en ontbinding.

Wanneer houdt iemand het gepachte onrechtmatig onder zich

Daarvan is sprake als de titel om het gepachte te gebruiken is weggevallen en de pachter het toch niet ter beschikking van de verpachter stelt. Dat kan gaan om het volledige bedrijf, maar ook om een deel: een perceel dat niet is ontruimd, een loods waarin machines blijven staan, vee dat blijft grazen. De vergoeding is gekoppeld aan de tijd dat de verpachter het gepachte mist: zij loopt vanaf het einde van de pacht tot het moment waarop het gepachte weer tot zijn beschikking staat.

Wat de verpachter kan vorderen

De wet noemt twee bedragen.

• De basisvergoeding is gelijk aan de pachtprijs, berekend over de tijd dat de verpachter het gepachte moest missen.
• Het meerdere kan hij vorderen voor zover hij bewijst dat zijn werkelijke schade het bedrag van de pachtprijs te boven gaat.

Een voorbeeld. De pacht van een stuk weiland eindigt op 1 april. De verpachter, zelf veehouder, wil het land vanaf dat moment gebruiken voor zijn eigen jongvee, maar de vertrekkende pachter laat er tot half juli zijn schapen op lopen. Over die drieënhalve maand kan de verpachter in elk geval een bedrag gelijk aan de pachtprijs vorderen. Heeft hij intussen voor zijn jongvee elders weidegrond moeten huren tegen een prijs die duidelijk boven de pachtprijs ligt, dan kan hij dat verschil als meerdere schade vorderen, mits hij aantoont dat het daaruit voortvloeit.

Wat het artikel niet regelt

Het artikel geeft de verpachter geen bevoegdheid om eigenmachtig te ontruimen; daarvoor is de gewone weg naar de rechter nodig. Naast dit artikel blijft de opleverplicht van artikel 7:358 BW gewoon gelden.

In de praktijk

Voor de verpachter: een vastlegging van de einddatum en de feitelijke situatie, een schriftelijke sommatie en een overzicht van aantoonbare kosten en verliezen zijn de stukken waarmee hij boven de basisvergoeding kan uitkomen. Voor de pachter: de vergoeding loopt door zolang hij het gepachte zonder recht onder zich houdt.