Artikel 16.90 Ow: Hoger beroep en cassatie bij herverkaveling

De rechtsgang bij landinrichting is kort gehouden. Dit artikel sluit het hoger beroep tegen de beschikking van de rechtbank uit en bepaalt wat er daarna met het besluit gebeurt.

Voor het besluit tot het tijdelijk in gebruik geven van percelen (artikel 12.21 Ow) is de rechtbank de enige instantie: tegen die beschikking staat geen hoger beroep en ook geen beroep in cassatie open. De rechtbank beslist dus definitief. Dat past bij het karakter van dat besluit: het geeft percelen voor een beperkte periode in gebruik, en een tweede rechterlijke ronde zou gemakkelijk langer duren dan die periode zelf.

Cassatie bij ruil en geld

Bij het ruilbesluit en het besluit geldelijke regelingen is de uitsluiting minder volledig. Hoger beroep is ook daar niet mogelijk, maar beroep in cassatie bij de Hoge Raad staat open op grond van de artikelen 426 tot en met 429 Rv. Cassatie is geen nieuwe behandeling van de zaak: de Hoge Raad beoordeelt of het recht juist is toegepast en of de procedure klopt, niet of de toedeling verstandig is. Ook deze route is dus beperkter dan de gewone, waarin na de eerste rechter nog een volledige behandeling in hoger beroep volgt waarin ook de feiten opnieuw aan de orde komen.

Alleen voor wie is verschenen

De kring is beperkt. Cassatie staat open voor de belanghebbende die voor de rechtbank is verschenen en voor gedeputeerde staten. Wie wel is opgeroepen maar niet is verschenen, kan dus niet alsnog naar de Hoge Raad. Dat maakt het verschijnen na een oproeping op grond van artikel 16.89 Ow een keuze met gevolgen.

Daarna: aanpassing van het besluit

De griffier van de rechtbank of, in geval van cassatie, de griffier van de Hoge Raad stuurt een afschrift van de beschikking aan de opgeroepen belanghebbenden en aan gedeputeerde staten. Zodra gedeputeerde staten dat afschrift hebben en de beschikking in kracht van gewijsde is gegaan, er is dan geen rechtsmiddel meer tegen open, passen zij het ruilbesluit of het besluit geldelijke regelingen zo nodig op grond van die beschikking aan. De uitspraak wordt zo in het besluit zelf verwerkt.

Een voorbeeld. Een eigenaar verschijnt bij de rechtbank en krijgt gedeeltelijk gelijk over zijn verrekening. Een andere opgeroepen eigenaar liet zich niet zien en is het met de uitkomst niet eens; voor hem is er geen weg meer. De eerste eigenaar meent dat de rechtbank een rekenregel verkeerd heeft toegepast en gaat in cassatie; na het arrest passen gedeputeerde staten het besluit geldelijke regelingen aan.

In de praktijk

• Voor de belanghebbende: verschijn in de procedure bij de rechtbank, al is het bij gemachtigde, want zonder verschijnen vervalt de mogelijkheid van cassatie.
• Voor de cassatiestap: een verzoekschriftprocedure in cassatie loopt via een advocaat bij de Hoge Raad (artikel 426a Rv).

Hoe het beroep bij de rechtbank wordt ingesteld, staat in artikel 16.88 Ow; de behandeling en de oproeping van derden in artikel 16.89 Ow.