Artikel 16.124 Ow: Toedeling van grond buiten het blok

Een inrichtingsbesluit kan eigendom toedelen die buiten een herverkavelingsblok ligt. Voor die gevallen geeft dit artikel een eigen uitvoeringsroute: gedeputeerde staten wijzen een notaris aan en die maakt een akte voor de toedeling op. Het gaat om de toedeling in een inrichtingsbesluit als bedoeld in artikel 12.8 Ow, eerste lid, onder a, c en d.

Bestuursbesluit, notariele uitvoering

De beslissing zelf is bestuursrechtelijk: het inrichtingsbesluit is een besluit van de provincie en de rechtsbescherming daartegen loopt langs de bestuursrechter. De uitvoering is daarna civielrechtelijk. Niet het besluit maar de inschrijving van de notariele akte in de openbare registers doet de eigendom overgaan, en wel volgens de toedeling die in die akte is neergelegd.

Het tijdstip en de ondertekening

Gedeputeerde staten bepalen wanneer de akte wordt opgemaakt. Dat tijdstip moet na de bekendmaking van het inrichtingsbesluit liggen. De akte wordt ondertekend door de voorzitter van gedeputeerde staten en door de secretaris, bedoeld in artikel 97 Provinciewet.

Een voorlopige voorziening houdt de akte tegen

Het vijfde lid geeft de rechtsbescherming tanden. Heeft de voorzieningenrechter op grond van artikel 8:81 Awb de werking van het inrichtingsbesluit opgeschort, dan mag de akte niet worden opgemaakt zolang die opschorting duurt. Dat is van belang omdat de inschrijving onomkeerbaar werkt: is de eigendom overgegaan, dan is terugdraaien een stuk ingewikkelder dan opschorten.

Waarom een notaris

De toedeling van eigendom buiten het blok wordt langs de gewone weg van het goederenrecht afgewikkeld. Daarvoor zijn een notariele akte en een inschrijving in de openbare registers nodig, net als bij een gewone levering van onroerend goed. Het inrichtingsbesluit bepaalt wat er wordt toegedeeld; de akte brengt dat in de registers tot stand.

Wat de akte doet

De akte omschrijft de eigendom en legt de toedeling vast, en door de inschrijving gaat de eigendom over volgens die toedeling. Het is daarom van belang dat de akte de toedeling uit het inrichtingsbesluit nauwkeurig volgt: de registers volgen de akte.

Een voorbeeld. Bij de herinrichting van een beekdal deelt de provincie een strook grond buiten het blok toe aan het waterschap. De zittende eigenaar is het daar niet mee eens en vraagt de voorzieningenrechter om een voorlopige voorziening. Zolang de werking van het besluit is opgeschort, blijft de notariele akte achterwege en blijft hij eigenaar.

In de praktijk

• Voor de eigenaar: wie het met de toedeling niet eens is, moet tijdig om een voorlopige voorziening vragen en niet wachten tot de akte er is.
• Voor de provincie: stel het tijdstip van de akte zo vast dat het na de bekendmaking valt en dat een lopende voorlopige voorziening is afgewikkeld.

Voor onroerende zaken binnen een herverkavelingsblok loopt de overgang niet via deze akte maar via de herverkavelingsakte (de artikelen 16.136 Ow en 16.137 Ow). De inhoud van het inrichtingsbesluit staat in artikel 12.8 Ow.