Artikel 13.4b Ow: Heffing op het onttrekken van grondwater

Provincies kunnen bij verordening een belasting instellen op het onttrekken van grondwater. Anders dan de heffing van artikel 13.4 Ow dient deze heffing niet één schadepost, maar een pakket kosten dat de provincie voor het grondwaterbeheer maakt.

Het eerste lid noemt vier doelen: maatregelen die direct verband houden met het voorkomen en tegengaan van nadelige gevolgen van het onttrekken van grondwater en van het in de bodem brengen van water, noodzakelijke onderzoeken voor het grondwaterbeleid en voor het vaststellen van schade, het houden van een register met gegevens over onttrekking en infiltratie, en de vergoeding van schade die uit onttrekking of infiltratie voortvloeit en waarvoor gedeputeerde staten het bevoegd gezag zijn.

Wie de heffing kan krijgen

De verordening wijst de heffingplichtigen aan. Tot die groep horen de houder van een omgevingsvergunning voor het onttrekken van grondwater met een daarvoor bestemde voorziening, degene die voor de onttrekking de voorgeschreven melding heeft gedaan, en in andere gevallen degene voor wie de onttrekking plaatsvindt. Die laatste categorie is ruim: ook wie het werk door een ander laat uitvoeren, kan heffingplichtig zijn.

De grondslag, en wat ervan af kan

De heffing wordt berekend over de onttrokken hoeveelheid water. Wordt op grond van vergunningvoorschriften water in de bodem gebracht, dan gaat die hoeveelheid volgens de regels van de verordening van de onttrokken hoeveelheid af. Een systeem dat het water terugbrengt, wordt dus anders behandeld dan een onttrekking waarbij het water verdwijnt.

Vrijstellingen van rijksniveau

Bij algemene maatregel van bestuur kan worden bepaald dat bepaalde onttrekkingen van de heffing zijn vrijgesteld, en kunnen regels worden gesteld over de kosten van noodzakelijke onderzoeken. De provincie is in haar verordening dus niet volledig vrij.

Voor een ondergrondse parkeergarage moet een bouwput maandenlang worden bemalen. Het aannemingsbedrijf onttrekt daarvoor grondwater en heeft daarvan melding gedaan. Wijst de provinciale verordening de melder aan als heffingplichtige, dan volgt een heffing over de onttrokken hoeveelheid. Wordt het water volgens de vergunningvoorschriften weer in de bodem gebracht, dan kan die hoeveelheid in mindering komen.

In de praktijk

• Voor de bouwer: neem de heffing op in de calculatie van een bemaling en ga na of de provinciale verordening een vrijstelling of een drempel kent.
• Voor de opdrachtgever: leg in het contract vast wie de heffing draagt, want de verordening kan ook degene voor wie de onttrekking plaatsvindt aanwijzen.

De vergunningplicht voor een wateronttrekkingsactiviteit volgt uit artikel 5.1 Ow en kan ook uit de waterschapsverordening of de omgevingsverordening komen (artikel 5.3 Ow en artikel 5.4 Ow). De bijzondere heffing voor schade in grondwaterbeschermingsgebieden staat in artikel 13.4 Ow.