Artikel 5.29 Ow: Natura 2000 en beschermde soorten

Een activiteit kan een beschermd natuurgebied of beschermde planten en dieren raken. Dat levert twee vergunningplichtige activiteiten op: de Natura 2000-activiteit en de flora- en fauna-activiteit. Dit artikel bepaalt binnen welk belang zo'n aanvraag wordt beoordeeld: de natuurbescherming.

Dat oogmerk is smal, en dat is bewust. Of een project economisch wenselijk is of ruimtelijk past, komt in deze beoordeling niet aan de orde; daarvoor zijn andere activiteiten en andere besluiten.

Europees recht aan de basis

Het tweede lid maakt duidelijk waar de maatstaf vandaan komt. De regels strekken in ieder geval tot uitvoering van artikel 6, tweede, derde en vierde lid, en artikel 16 van de habitatrichtlijn en artikel 9 van de vogelrichtlijn. Voor de praktijk betekent dat twee dingen. Bij een Natura 2000-gebied moet worden nagegaan of een activiteit significante gevolgen kan hebben, en is afwijken alleen in bijzondere gevallen en onder voorwaarden mogelijk. Bij beschermde soorten geldt een stelsel van verboden met beperkte uitzonderingsgronden.

De ruimte van het bevoegd gezag is hier dus kleiner dan bij andere activiteiten: de maatstaf komt uit Europese richtlijnen en moet daarnaar worden uitgelegd.

Stikstof: depositieruimte als voorwaarde

Het derde lid maakt een bijzondere constructie mogelijk. De beoordelingsregels kunnen bepalen dat een omgevingsvergunning voor een Natura 2000-activiteit alleen wordt verleend als aan die activiteit geregistreerde stikstofdepositieruimte wordt toegedeeld. Dan is niet alleen de inhoudelijke beoordeling beslissend, maar ook of er ruimte beschikbaar is die bij het besluit aan het project wordt toegekend en vastgelegd. Zonder die toedeling kan de vergunning niet worden verleend, hoe goed het plan verder ook is onderbouwd.

Een transportbedrijf wil zijn terrein uitbreiden op twee kilometer van een Natura 2000-gebied. Uit de berekening volgt dat de uitbreiding tot extra stikstofneerslag in dat gebied leidt. Het bevoegd gezag beoordeelt eerst of significante gevolgen zijn uitgesloten. Is dat niet zo, dan hangt de vergunning af van de vraag of er geregistreerde depositieruimte aan het project kan worden toegedeeld.

In de praktijk

• Voor de aanvrager: onderzoek de natuurgevolgen voordat u de rest van het plan uitwerkt; dit kader kan een plan in de kern raken en laat weinig ruimte voor een compromis.
• Voor de omgeving: een zienswijze werkt hier alleen als zij ingaat op de gevolgen voor het gebied of de soort, en niet op andere bezwaren.

De beoordelingsregels zelf staan in het Besluit kwaliteit leefomgeving, gesteld op grond van artikel 5.18 Ow. Voor de jachtgeweeractiviteit en de valkeniersactiviteit geldt een eigen, kort kader in artikel 5.29a Ow. Wie bevoegd gezag is, volgt uit de aanwijzing in de artikelen 5.8 Ow tot en met 5.12 Ow.