Artikel 16.115 Ow: Hoe hoor je dat de uitspraak er is?

Voordat de uitspraak over de bekrachtiging van een onteigeningsbeschikking ter inzage gaat, moet het bestuursorgaan er kennis van geven. Dat gebeurt langs twee wegen tegelijk: persoonlijk en openbaar.

De persoonlijke weg is toezending van de uitspraak aan de belanghebbenden aan wie eerder ook de onteigeningsbeschikking is toegestuurd of uitgereikt. Welke kring dat is, volgt uit de Awb: de beschikking is aan hen bekendgemaakt op grond van artikel 3:41 Awb. Wie de beschikking destijds persoonlijk kreeg, krijgt dus ook de uitspraak persoonlijk.

De openbare kennisgeving

Daarnaast volgt een openbare kennisgeving op de manier die artikel 12 Bekendmakingswet voorschrijft. Die weg is er voor iedereen die niet in de persoonlijke kring zit maar wel belang bij de zaak kan hebben, zoals een buurbedrijf, een huurder of een zakelijk gerechtigde die niet in de stukken voorkwam.

Vooraf, niet achteraf

Het artikel bindt de kennisgeving aan een moment: zij gaat voorafgaand aan de terinzagelegging. Verschijnt zij pas als de stukken er al enige tijd liggen, dan haalt zij haar doel niet, omdat een deel van de inzageperiode dan al verstreken is.

Waar en wanneer

Bij de toezending moet het bestuursorgaan vermelden waar en wanneer de uitspraak ter inzage zal liggen. Een kennisgeving zonder die gegevens is onvolledig: de ontvanger moet zonder verder zoeken kunnen vaststellen waar hij de stukken kan inzien en in welke periode dat kan.

Waarom twee wegen naast elkaar

Bij een onteigening is de kring van betrokkenen zelden volledig bekend. Naast de eigenaar kunnen er huurders, pachters, erfpachters en hypotheekhouders zijn die niet meteen in de stukken opvallen. De persoonlijke toezending bereikt de bekende belanghebbenden snel en aantoonbaar; de openbare kennisgeving vangt op wat daarbuiten valt.

Kennisgeving van een uitspraak, niet van een besluit

Het gaat hier om een uitspraak van de rechtbank en niet om een besluit van het bestuursorgaan. De kennisgeving is dus geen bekendmaking waarmee een besluit in werking treedt; artikel 3:41 Awb wordt in dit artikel alleen gebruikt om aan te wijzen wie persoonlijk bericht moet krijgen.

Een voorbeeld. Een familiebedrijf huurt een loods op een perceel dat is aangewezen voor een dijkversterking. De eigenaar van het perceel kreeg de beschikking persoonlijk, het bedrijf niet. Via de openbare kennisgeving leest het dat de uitspraak over de bekrachtiging er is en waar de stukken liggen, en het kan zich daarna beraden op de eigen positie.

In de praktijk

• Voor de belanghebbende: let op de officiele kennisgeving en niet alleen op de post; wie geen brief krijgt, kan toch belanghebbende zijn.
• Voor het bestuursorgaan: loop de kring van artikel 3:41 Awb na voordat de kennisgeving uitgaat, zodat niemand wordt overgeslagen.

De kennisgeving gaat vooraf aan de terinzagelegging van artikel 16.114 Ow. Dat de uitspraak kenbaar is gemaakt, zegt nog niets over de termijn voor hoger beroep: die loopt volgens het bestuursprocesrecht waarnaar artikel 16.117 Ow verwijst.