Artikel 2.12 Ow: Eigen omgevingswaarden van de provincie

De provincie kan in haar omgevingsverordening omgevingswaarden opnemen. Net als bij de gemeente is dat een mogelijkheid en geen plicht, en gelden de eisen van artikel 2.9 Ow en artikel 2.10 Ow: de waarde moet objectief zijn uitgedrukt en bij de vaststelling moet worden bepaald wat voor verplichting zij meebrengt en waar zij geldt.

Er is één verschil met de gemeente dat meteen in het eerste lid staat. De provincie moet de grenzen van artikel 2.3 Ow, tweede lid, in acht nemen. Zij kan een omgevingswaarde dus alleen vaststellen als dat nodig is met het oog op een provinciaal belang dat de gemeenten niet doelmatig en doeltreffend kunnen behartigen, of voor een doelmatige uitvoering van deze wet of een internationale verplichting.

Dat is een motiveringseis

Die verwijzing is geen formaliteit. Wie een provinciale omgevingswaarde ter discussie wil stellen, kan de vraag opwerpen waarom deze norm niet aan de gemeenten kon worden gelaten. Uit de onderbouwing van de verordening moet blijken dat de provincie die afweging heeft gemaakt, en niet alleen dat zij het onderwerp belangrijk vindt. Daar komt de onderbouwing van artikel 2.10 Ow, derde lid, bij: de provincie moet ook aangeven welke taken en bevoegdheden zij inzet om de waarde te verwezenlijken.

Niet boven de rijksnorm

Het tweede lid werkt zoals bij de gemeente, een trap hoger. Is voor een aspect al een omgevingswaarde vastgesteld bij algemene maatregel van bestuur, bij een besluit van de minister over geluidproductieplafonds of in de wet zelf, dan kan de provincie daarvoor geen aanvullende of afwijkende waarde stellen. Dat kan alleen als de rijksregeling dat uitdrukkelijk toestaat, of, bij waarden in de wet zelf, als dat bij algemene maatregel van bestuur is bepaald.

Een voorbeeld. Een provincie wil de bodemdaling in een veenweidegebied dat over vier gemeenten en twee waterschappen loopt beheersen en stelt in haar omgevingsverordening een omgevingswaarde vast voor de laagste toegestane grondwaterstand in dat gebied. Omdat het gebied en het belang de gemeentegrenzen overstijgen, kan zij motiveren dat de gemeenten dit niet doelmatig kunnen behartigen. Vervolgens moet zij onderbouwen welke bevoegdheden zij inzet om de waarde te halen.

In de praktijk

• Voor de ondernemer: controleer naast het omgevingsplan ook de omgevingsverordening, want een provinciale omgevingswaarde kan via instructieregels doorwerken in wat de gemeente u mag toestaan.
• Voor de omgeving: vraag bij een provinciale waarde naar de monitoring; die bepaalt of de provincie tot een programma van maatregelen gehouden is.

Dit is het provinciale spoor van afdeling 2.3, tussen artikel 2.11 Ow voor de gemeente en artikel 2.14 Ow voor het Rijk. Verplichte provinciale omgevingswaarden staan in artikel 2.13 Ow, en voor geluidproductieplafonds rond industrieterreinen geldt artikel 2.12a Ow.