Artikel 13.2a Ow: Betalen voor de instemming van een ander bestuur

Voor sommige aanvragen is niet één bestuursorgaan aan zet. Moet een ander bestuursorgaan op grond van artikel 16.16 Ow instemmen met de voorgenomen beslissing, dan verricht dat orgaan werk: het brengt advies uit en behandelt het verzoek om instemming. Dit artikel maakt het mogelijk dat het bevoegd gezag daarvoor een geldsom betaalt.

Zonder deze bepaling zou het instemmende orgaan dat werk uit eigen middelen betalen, terwijl het bevoegd gezag de leges van de aanvrager ontvangt. Het artikel brengt de opbrengst en het werk bij elkaar. Dat is van belang in een stelsel waarin de aanvrager voor een samenstel van activiteiten met één aanvraag bij één loket terecht kan, ook als meer overheden bij de beslissing betrokken zijn.

Dat kan niet in elk geval. Het instemmingsorgaan mag de rekening alleen sturen als het zelf bevoegd gezag voor de aanvraag zou zijn geweest wanneer die alleen over zijn eigen activiteit ging, én als het in dat geval zelf rechten had kunnen heffen voor het in behandeling nemen van de aanvraag. Die twee eisen gelden naast elkaar.

Waarvoor precies wordt betaald

De betaling dekt twee handelingen: het uitbrengen van het advies en het in behandeling nemen van het verzoek om instemming. Het gaat dus niet om een vergoeding voor meedenken in een vooroverleg, maar om de formele stap die de wet voorschrijft voordat het bevoegd gezag mag beslissen.

De hoogte van de geldsom staat vast

Het bedrag is niet onderhandelbaar: het is gelijk aan de rechten die het instemmingsorgaan als bevoegd gezag zelf zou hebben geheven. De eigen verordening of ministeriële regeling van dat orgaan bepaalt dus wat het bevoegd gezag kwijt is.

Ook als instemming achterwege blijft

Soms wordt geen instemming gevraagd: het instemmingsorgaan heeft het geval aangewezen als een geval waarin instemming niet nodig is, of het heeft bij zijn advies bepaald dat instemming niet is vereist. Ook dan kan het een betalingsverplichting opleggen — het heeft immers wel advies uitgebracht.

Een bedrijf vraagt bij de gemeente één omgevingsvergunning aan voor een uitbreiding waar ook een wateractiviteit bij hoort. Voor dat deel zou het waterschap zelf bevoegd gezag zijn en zou het rechten heffen. Het waterschap adviseert en stemt in, en legt de gemeente een geldsom op die gelijk is aan zijn eigen tarief. Het bedrijf merkt daar niets van: het betaalt alleen de nota van de gemeente.

In de praktijk

• Voor de aanvrager: één aanvraag bij één loket betekent één nota; de verrekening tussen overheden speelt buiten de aanvrager om.
• Voor het bevoegd gezag: houd bij het vaststellen van de eigen tarieven rekening met de geldsommen die andere bestuursorganen in rekening kunnen brengen.

Wanneer instemming nodig is, volgt uit artikel 16.16 Ow; welk orgaan bevoegd gezag is, staat in het Omgevingsbesluit. De legesbevoegdheid waaraan de hoogte van de geldsom is gekoppeld, staat in artikel 13.1 Ow en artikel 13.1a Ow.