Artikel 4.19b Ow: Bibob-toets bij een aanvraag om planwijziging

Een wijziging van het omgevingsplan kan ook op aanvraag worden vastgesteld. Dit artikel geeft het bestuur de mogelijkheid om zo'n aanvraag af te wijzen in het geval en onder de voorwaarden van artikel 3 van de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur, kortweg de Wet Bibob.

Die wet maakt het mogelijk om een beschikking te weigeren als er ernstig gevaar bestaat dat zij wordt gebruikt om uit strafbare feiten verkregen voordeel te benutten of om strafbare feiten te plegen. Van de voorwaarden van die wet wordt hier niet afgeweken; dit artikel zegt alleen dat de toets ook bij een aanvraag om planwijziging kan worden gebruikt.

Waarom juist bij een planwijziging

De bevoegdheid geldt niet bij elke aanvraag om het plan te wijzigen, maar alleen als de wijziging het voor de aanvrager mogelijk maakt een activiteit te verrichten zonder omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit. Dat is precies de situatie waarin de integriteitstoets anders buiten beeld zou blijven: wie zijn activiteit in het plan laat opnemen, heeft daarna geen vergunning meer nodig waarbij die toets kan worden gedaan.

Een bevoegdheid, geen plicht

De wet zegt dat de aanvraag kan worden afgewezen. Het bestuur moet de integriteitstoets dus niet in elk geval toepassen, en een onderzoek dat niets oplevert betekent niet dat de wijziging daarmee moet worden vastgesteld: of de gevraagde regels ruimtelijk aanvaardbaar zijn, is een andere vraag met een eigen afweging. Een recht op wijziging van het omgevingsplan bestaat niet.

Dezelfde waarborgen als bij de vergunning

Artikel 5.31, tweede en derde lid, Ow is van overeenkomstige toepassing. De aanvullende bepalingen die bij het weigeren van een omgevingsvergunning op Bibob-grond gelden, werken dus ook hier. Afwijzing is daarnaast een besluit: de aanvrager kan er bezwaar en beroep tegen instellen op grond van de Algemene wet bestuursrecht, en voordat het bestuur beslist kan hij zijn zienswijze geven over de voorgenomen afwijzing (artikel 4:7 Awb).

Een voorbeeld. Een exploitant vraagt de gemeente om het omgevingsplan zo te wijzigen dat op zijn kavel een autohandel is toegestaan, waardoor hij voor dat gebruik geen omgevingsvergunning nodig heeft. De gemeente laat een Bibob-onderzoek doen en kan de aanvraag afwijzen als daaruit het in artikel 3 van de Wet Bibob bedoelde ernstige gevaar blijkt.

In de praktijk

• Voor de aanvrager: reken op een integriteitsonderzoek en op vragen over financiering en zeggenschap, ook als de aanvraag alleen over planregels gaat.
• Voor de gemeente: leg vast dat de gevraagde wijziging de vergunningplicht wegneemt, want daarop rust de bevoegdheid om dit artikel toe te passen.

De Bibob-grond voor het weigeren van een omgevingsvergunning staat in artikel 5.31 Ow. De vergunningplicht voor een omgevingsplanactiviteit volgt uit artikel 5.1 Ow en de beoordelingsregels daarvoor uit artikel 5.21 Ow.