← Terug 16.64a · Wat moet er in de kennisgeving staan? Verder 16.66 · Wat komt er bij afdeling 3.4 Awb bij? →

Artikel 16.65 Ow: Wanneer geldt de uitgebreide procedure?

Wanneer geldt de uitgebreide procedure?

Wettekst

  1. Afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht is van toepassing op de voorbereiding van de beslissing op de aanvraag om een omgevingsvergunning: a. als de aanvraag geheel of gedeeltelijk betrekking heeft op bij algemene maatregel van bestuur aangewezen gevallen van activiteiten, of b. op verzoek of met instemming van de aanvrager.
  2. Deze paragraaf is van overeenkomstige toepassing op de voorbereiding van de beslissing: a. op een aanvraag om wijziging van de voorschriften van een omgevingsvergunning of om intrekking van een omgevingsvergunning, b. tot ambtshalve wijziging van de voorschriften van een omgevingsvergunning of tot ambtshalve intrekking van een omgevingsvergunning.
  3. Bij algemene maatregel van bestuur, bedoeld in het eerste lid, aanhef en onder a, worden in ieder geval aangewezen gevallen van activiteiten ter uitvoering van het verdrag van Aarhus.
  4. Het bevoegd gezag kan afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht bij besluit van toepassing verklaren op de voorbereiding van de beslissing op een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit: a. als het gaat om een activiteit die aanzienlijke gevolgen heeft of kan hebben voor de fysieke leefomgeving, en b. waartegen naar verwachting verschillende belanghebbenden bedenkingen zullen hebben.
  5. Als toepassing wordt gegeven aan het vierde lid, stelt het bevoegd gezag, voorafgaand aan het nemen van het besluit, de aanvrager in de gelegenheid zijn zienswijze daarover naar voren te brengen.

Toelichting

De uitgebreide procedure is de uitzondering, en dit artikel noemt de ingangen. Afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht is van toepassing op de voorbereiding van de beslissing op de aanvraag als de aanvraag geheel of gedeeltelijk gaat over bij algemene maatregel van bestuur aangewezen gevallen van activiteiten, of als de aanvrager daarom verzoekt of ermee instemt.

Die tweede ingang is voor initiatiefnemers het nieuws: je kunt zelf om de zwaardere procedure vragen. Dat kost meer tijd, maar levert een besluit op dat met zienswijzen is voorbereid en waartegen geen bezwaarfase meer openstaat.

Waar de aangewezen gevallen staan

De wet wijst de gevallen niet zelf aan. Dat gebeurt bij algemene maatregel van bestuur, en voor deze procedureregels is dat het Omgevingsbesluit. Het derde lid stelt daarbij één eis aan de inhoud van die aanwijzing: in ieder geval worden gevallen van activiteiten aangewezen ter uitvoering van het verdrag van Aarhus.

Ook bij wijziging en intrekking

Het tweede lid verklaart de paragraaf van overeenkomstige toepassing op de beslissing op een aanvraag om wijziging van de voorschriften of om intrekking, en ook op een ambtshalve wijziging of intrekking. Dat de oorspronkelijke vergunning met afdeling 3.4 Awb is voorbereid, betekent niet automatisch dat elk vervolgbesluit die procedure volgt.

Het bevoegd gezag mag het soms zelf bepalen

Het vierde lid geeft één opening. Bij een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit kan het bevoegd gezag afdeling 3.4 Awb bij besluit van toepassing verklaren, maar alleen als twee eisen samen zijn gehaald: de activiteit heeft of kan aanzienlijke gevolgen hebben voor de fysieke leefomgeving, en naar verwachting zullen verschillende belanghebbenden er bedenkingen tegen hebben. Het vijfde lid verplicht het bevoegd gezag om de aanvrager eerst zijn zienswijze over dat voornemen te laten geven.

Wat de procedure betekent

Afdeling 3.4 Awb werkt met een ontwerpbesluit dat ter inzage gaat, met de mogelijkheid zienswijzen naar voren te brengen (artikel 3:15 Awb) en met een beslistermijn van zes maanden (artikel 3:18 Awb). Tegen het uiteindelijke besluit staat geen bezwaar open, maar rechtstreeks beroep; dat volgt uit artikel 7:1 Awb.

Een ondernemer wil een leegstaand bedrijfsgebouw ombouwen tot twintig appartementen en wijkt daarmee af van het omgevingsplan. De gemeente verwacht reacties uit twee straten en van een nabij bedrijf. Zij laat de ondernemer eerst reageren op haar voornemen en verklaart daarna afdeling 3.4 Awb van toepassing, zodat eerst een ontwerpbesluit ter inzage gaat.

In de praktijk

  • Voor de aanvrager: weeg bij een gevoelig plan of je zelf om deze procedure vraagt; je ruilt tijd tegen een besluit zonder bezwaarfase.
  • Voor de omgeving: geldt afdeling 3.4 Awb, dien dan een zienswijze in, want wie dat nalaat staat er in beroep zwakker voor.

De hoofdregel dat de reguliere procedure geldt, staat in artikel 16.62 Ow. Wat er bij afdeling 3.4 Awb bij komt, staat in artikel 16.66 Ow en artikel 16.67 Ow; de gevallen waarin de procedure buiten toepassing kan blijven, in artikel 16.68 Ow.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

  1. Mag het college kiezen welke voorbereidingsprocedure het volgt?

    Rechtbank Overijssel · 2026-04-22 · ECLI:NL:RBOVE:2026:2226

    De rechtbank Overijssel oordeelt dat de wet zelf uitmaakt welke voorbereidingsprocedure op een aanvraag om een omgevingsvergunning van toepassing is: de reguliere, tenzij dit artikel de uitgebreide procedure van afdeling 3.4 van de Awb voorschrijft. Het college heeft daarin geen keuze. De rechtbank stelt daarbij zelf vast dat de wetgever dat stelsel onder de Omgevingswet niet heeft gewijzigd. Omdat geen wettelijke bepaling of besluit de uitgebreide procedure aanwees, mocht het college de reguliere procedure volgen en hoefde het geen ontwerpbesluit voor iedereen ter inzage te leggen.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

← Terug 16.64a · Wat moet er in de kennisgeving staan? Verder 16.66 · Wat komt er bij afdeling 3.4 Awb bij? →