Artikel 12.16 Ow: Wie voert de landinrichting uit?

Na de besluitvorming komt het werk. Dit artikel wijst aan wie daarvoor verantwoordelijk is: gedeputeerde staten voeren het inrichtingsprogramma uit en, als er een inrichtingsbesluit is, ook dat besluit.

Daarmee ligt de hele keten bij hetzelfde orgaan. Gedeputeerde staten zijn bevoegd tot landinrichting (artikel 12.4 Ow), stellen het inrichtingsbesluit vast (artikel 12.7 Ow) en zijn vervolgens degenen die het uitvoeren. Voor een betrokkene is er dus één adres voor zowel het besluit als de uitvoering daarvan.

Vanaf wanneer er mag worden gewerkt

Wanneer met de uitvoering kan worden begonnen, staat niet in dit artikel maar volgt uit het algemene bestuursrecht. Een besluit treedt in werking na bekendmaking (artikel 3:40 Awb), en bezwaar of beroep schorst de werking van een besluit niet (artikel 6:16 Awb). Wie de uitvoering wil tegenhouden, moet dus om een voorlopige voorziening vragen; dat loopt langs titel 8.3 Awb en niet langs de Omgevingswet.

Uitvoeren hoeft niet zelf doen

Uitvoering door gedeputeerde staten betekent niet dat zij elke schop zelf in de grond zetten. Zij kunnen werk uitbesteden, en zij kunnen met een instructie op grond van artikel 12.18 Ow bepalen dat andere openbare lichamen bepaalde werkzaamheden verrichten. De verantwoordelijkheid voor de uitvoering als geheel blijft bij hen.

Ook hoeft niet alles in één keer. Artikel 12.17 Ow staat uitvoering in delen toe, en maakt het mogelijk bepaalde maatregelen pas uit te voeren als een ander openbaar lichaam over zijn bijdrage in de kosten heeft toegezegd.

De uitvoering is gebonden aan wat is vastgesteld. Gedeputeerde staten voeren het programma en het besluit uit en kunnen daarbij niet meer of iets anders doen dan daarin staat. Wie meent dat het werk buiten het besluit om gaat, heeft daarmee een zelfstandig aangrijpingspunt.

Een voorbeeld. Na vaststelling en bekendmaking van een inrichtingsbesluit begint de provincie met het verleggen van een watergang en het aanleggen van een kavelweg. Een eigenaar die beroep heeft ingesteld tegen het besluit, ziet het werk toch starten. Wil hij dat voorkomen, dan moet hij de voorzieningenrechter vragen het besluit te schorsen; het ingestelde beroep alleen houdt de uitvoering niet tegen.

In de praktijk

• Voor de betrokken eigenaar: richt klachten en vragen over de uitvoering aan gedeputeerde staten, ook als het werk feitelijk door een gemeente, waterschap of aannemer wordt gedaan.
• Voor de uitvoerende partij: controleer of de werkzaamheden die u verricht hun grondslag vinden in het programma of het besluit; daarbuiten is er geen titel voor de ingreep.

De uitvoering wordt verder uitgewerkt in artikel 12.17 Ow en artikel 12.18 Ow. Voor werkzaamheden die een rechthebbende moet toelaten, geldt bovendien de voorwaarde van artikel 12.19 Ow: eerst een beschrijving van de betrokken onroerende zaak.