Artikel 12.6 Ow: Wat kost de herverkaveling de eigenaren?

Herverkaveling kost geld: meten, schatten, inschrijven, kavels gelijkmaken, wegen en waterlopen aanpassen. Een deel van die kosten komt niet voor rekening van de overheid maar van de eigenaren in het herverkavelingsblok zelf. Dit artikel verplicht ertoe om vooraf uit te rekenen hoe groot dat deel is.

De raming heeft twee onderdelen: de kosten van de herverkaveling als geheel, en het aandeel daarin dat ten laste zal worden gebracht van de gezamenlijke eigenaren in het te herverkavelen blok.

Zo nauwkeurig mogelijk

De wet vraagt geen exact bedrag. Op het moment dat de raming wordt gemaakt, staat nog niet vast welke kavels waar komen en wat de werken precies gaan kosten. De norm is daarom een inspanningsverplichting: de raming moet zo nauwkeurig zijn als op dat moment haalbaar is, en dus gebaseerd op de maatregelen die werkelijk zijn voorzien.

Waarom dit vooraf moet

Een eigenaar in een blok kan zich niet aan de herverkaveling onttrekken. Hij kan wel zijn standpunt bepalen en zijn bedrijfsvoering erop inrichten, en daarvoor moet hij weten wat hem dat financieel ongeveer gaat kosten. De raming maakt de financiële kant van de herverkaveling zichtbaar op het moment dat er nog over te praten valt, in plaats van pas bij de eindafrekening.

Waarom eigenaren meebetalen

De herverkaveling levert de eigenaren in het blok iets op: beter gelegen kavels, een kortere afstand tot het erf, een werkbaarder waterhuishouding. Dat is de reden dat een deel van de kosten bij hen terechtkomt en niet alleen bij de overheid. Het gaat om een aandeel van de gezamenlijke eigenaren; hoe dat vervolgens over de afzonderlijke eigenaren wordt verdeeld, komt pas bij de verrekening aan de orde.

Naast geld kan de herverkaveling ook grond kosten. Wordt korting toegepast, dan leveren de eigenaren samen oppervlakte in voor voorzieningen van openbaar nut (artikel 12.29 Ow). De raming uit dit artikel gaat alleen over de kosten in geld.

Een voorbeeld. In een blok van ruim driehonderd hectare met veertig eigenaren raamt de provincie de kosten van de herverkaveling en het deel daarvan dat op de eigenaren wordt verhaald. Omgerekend per hectare levert dat een bedrag op waarmee elke eigenaar kan rekenen. Blijkt dat bedrag onhaalbaar voor de bedrijven in het gebied, dan is dat een reden om de omvang van de werken te heroverwegen voordat het ruilbesluit wordt genomen.

In de praktijk

• Voor de eigenaar: vraag de raming op en reken hem om naar uw eigen oppervlakte; dat is de enige manier om de herverkaveling op uw bedrijf door te rekenen.
• Voor de adviseur: leg de raming naast de werkelijke maatregelen in het inrichtingsprogramma. Kosten die niet op een voorziene maatregel zijn terug te voeren, horen er niet in.

De raming gaat over het begin; de afrekening komt aan het eind, in het besluit geldelijke regelingen van artikel 12.36 Ow en artikel 12.37 Ow. Wie de kosten van landinrichting draagt en hoe die worden geheven en ingevorderd, staat in artikel 13.8 Ow tot en met artikel 13.10 Ow.