Artikel 10.3 Ow: Water, bagger en grondwater op het perceel

Dit artikel bundelt vijf verplichtingen die met waterbeheer te maken hebben. Ze gelden van rechtswege: er komt geen besluit aan te pas, de plicht volgt uit de wet zelf zodra de omschreven situatie zich voordoet. De vijf leden staan los van elkaar en hebben elk een eigen omschrijving van de grond en de situatie waarop zij betrekking hebben.

Bagger en maaisel op de kant

Ligt grond aan of in een oppervlaktewaterlichaam waarvan het onderhoud door of namens de beheerder wordt verricht, dan moet de rechthebbende de specie en het maaisel ontvangen die bij regulier onderhoud vrijkomen. Twee woorden begrenzen dat: het onderhoud moet door of namens de beheerder gebeuren, en het moet om regulier onderhoud gaan. Het tweede lid rekent ook grond die van het water is gescheiden door een weg of door een te smalle strook tot grond die aan het water ligt.

Grondwater onttrekken en infiltreren

Het derde lid gaat over gronden waar het grondwater invloed ondervindt van een onttrekking of van het in de bodem brengen van water dat daarmee samenhangt. De rechthebbende moet die activiteit dulden, maar alleen als zij wordt verricht op grond van een omgevingsvergunning of als daarvoor een melding is vereist (artikel 4.4, eerste lid, Ow). Is geen van beide het geval, dan mist deze gedoogplicht haar grondslag.

Water bergen en kwaliteit beschermen

Het vierde lid raakt grond die in of deel van een oppervlaktewaterlichaam of een bergingsgebied ligt: wateroverlast en overstroming door de afvoer of tijdelijke berging van oppervlaktewater moeten worden gedoogd. Het vijfde lid gaat over maatregelen voor de kwaliteit van grondwaterlichamen, maar alleen als die in een programma staan: een regionaal waterprogramma (artikel 3.8 Ow), een programma van een waterschap (artikel 3.7 Ow) of een programma van het college van burgemeester en wethouders.

Een voorbeeld. Een akkerbouwer heeft een perceel met een sloot langs de rand. Bij het jaarlijkse schonen zet het waterschap het maaisel op de kant; dat moet hij ontvangen. Tussen de sloot en zijn perceel ligt alleen een smalle berm, te smal om het maaisel te dragen. Zijn perceel wordt dan toch aangemerkt als grond die aan het water ligt, en de plicht blijft gelden.

In de praktijk

• Voor de grondeigenaar: leg bij ontvangst van specie of maaisel de hoeveelheid en de toestand van het perceel vast; dat is de basis van een latere schadeclaim.
• Voor de beheerder: ga vóór een onttrekking na of er een vergunning of een meldingsplicht is, want daarop rust de gedoogplicht van het derde lid.

Voor het eerste lid geldt de informatieplicht van achtenveertig uur (artikel 10.4 Ow); voor de andere leden niet. Voor schade is het onderscheid tussen de leden belangrijk: bij het derde lid geldt artikel 15.14 Ow en bij onttrekking en infiltratie daarnaast artikel 15.16 Ow, terwijl de overige leden onder artikel 15.13 Ow vallen.