Artikel 16.47 Ow: Advies van de Commissie voor de mer

Bij een project-MER kan het bevoegd gezag de Commissie voor de milieueffectrapportage vragen advies uit te brengen over het rapport. Het woord 'kan' is hier beslissend: het is een bevoegdheid en geen verplichting. Het bevoegd gezag bepaalt zelf of het de Commissie inschakelt.

De Commissie is een onafhankelijke deskundige. Haar advies gaat over de kwaliteit van het rapport: of de onderzochte milieueffecten compleet in beeld zijn gebracht en of de conclusies worden gedragen door het onderzoek dat eraan ten grondslag ligt. Het gaat niet over de vraag of het project wenselijk is; dat blijft een afweging van het bevoegd gezag.

Wanneer inschakelen de moeite is

Bij een technisch ingewikkeld of omvangrijk project kan een oordeel van buiten het besluit steviger maken. Bij een overzichtelijk project waarin het bevoegd gezag de materie zelf goed kent, voegt een advies minder toe en kost het vooral tijd. De wet laat die keuze bij het bevoegd gezag en noemt geen gevallen waarin de Commissie wel moet worden gevraagd.

Het advies bindt niet

Een advies van de Commissie is deskundigenvoorlichting, geen beslissing. Het bevoegd gezag mag ervan afwijken, maar moet dan wel kunnen uitleggen waarom het de kritiek op het rapport niet volgt. Omgekeerd kan een advies waarin tekortkomingen worden aangewezen ertoe leiden dat het rapport eerst wordt aangevuld voordat het besluit wordt genomen.

De keuze moet navolgbaar zijn

Omdat het om een bevoegdheid gaat, is er geen gebrek zodra de Commissie niet is gevraagd. Wel moet het besluit rusten op een rapport dat de besluitvorming kan dragen; die eis staat in artikel 16.51 Ow. Wie betwist dat het rapport deugt, zal dus op de inhoud daarvan moeten ingaan en niet op het ontbreken van een advies.

Een voorbeeld. Een gemeente moet beslissen over een vergunning voor een grote mestverwerkingsinstallatie. Het milieueffectrapport bevat berekeningen over geur en stikstof waarover de gemeente zelf geen specialisme heeft. Zij stelt de Commissie in de gelegenheid te adviseren en gebruikt dat advies bij de beoordeling van het rapport en bij de voorschriften die aan de vergunning worden verbonden.

In de praktijk

• Voor het bevoegd gezag: beslis vroeg of de Commissie wordt gevraagd; een advies past slecht in een procedure die al bij het ontwerpbesluit is aangekomen.
• Voor de initiatiefnemer: vraag bij de start van de procedure of het bevoegd gezag de Commissie wil inschakelen, zodat die stap in de planning zit.

Hoe de advisering verloopt, kan bij algemene maatregel van bestuur worden geregeld (tweede lid); de wet noemt zelf geen termijn waarbinnen de Commissie moet adviseren. Voor plannen en programma's staat een eigen adviesbepaling in artikel 16.39 Ow. Advies van het bevoegd gezag over de opzet van het rapport is iets anders en staat in artikel 16.46 Ow.