← Terug 16.15a · Adviseurs die altijd aan bod komen Verder 16.16 · Wanneer een ander orgaan moet instemmen →

Artikel 16.15b Ow: Het advies van de raad werkt door

Het advies van de raad werkt door

Wettekst

In een geval als bedoeld in artikel 16.15a, onder b, worden de bij of krachtens deze wet gestelde regels over het beslissen op de aanvraag om de omgevingsvergunning of het verlenen of onthouden van instemming met inachtneming van het advies van de gemeenteraad toegepast.

Toelichting

Het advies van de gemeenteraad over een buitenplanse omgevingsplanactiviteit is geen gewoon advies. Dit artikel bepaalt dat de regels over het beslissen op de aanvraag en over het verlenen of onthouden van instemming worden toegepast met inachtneming van dat advies.

Daarmee onderscheidt dit zich van het advies uit artikel 16.11 Ow en artikel 16.15 Ow. Bij een gewoon advies kan het bevoegd gezag met een motivering een andere kant op (artikel 3:50 Awb). Hier werkt het advies door in de beslissing zelf: het college past de regels toe met het advies van de raad als gegeven.

Waar het over gaat

Het artikel geldt alleen voor de gevallen van artikel 16.15a, onder b, Ow: de door de gemeenteraad aangewezen gevallen van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit, en het daarbij horende verzoek om een beslissing over instemming.

Grenzen van de doorwerking

Het advies werkt door in de toepassing van de regels, maar het vervangt die regels niet. Een positief advies van de raad maakt een vergunning niet mogelijk waar de wet of een hogere regel haar verbiedt, en het neemt het college zijn eigen beoordeling niet uit handen. Omgekeerd blijft het college verantwoordelijk voor het besluit en voor de motivering ervan.

Niet hetzelfde als instemming

Bij instemming neemt een ander bestuursorgaan een eigen beslissing die de vergunning mogelijk maakt of blokkeert; dat staat in artikel 16.16 Ow. Hier blijft het bij één besluit, van het college, maar wordt de inhoud daarvan door het advies van de raad bepaald. De raad komt er dus niet als tweede beslisser bij.

Waarom de raad hier zwaarder weegt

Bij een buitenplanse activiteit wordt afgeweken van wat de raad in het omgevingsplan heeft vastgelegd. De beoordeling verloopt dan via een open criterium en niet via de regels die de raad zelf heeft gegeven. Door het advies te laten doorwerken blijft de keuze over die afwijking bij het orgaan dat ook over het plan gaat, terwijl de beslissing zelf bij het college blijft.

Een initiatiefnemer wil een zorgvoorziening starten in een pand dat volgens het omgevingsplan alleen voor detailhandel is bedoeld. De gemeenteraad heeft dit geval aangewezen en adviseert negatief over de locatie. Het college kan dat advies niet met een enkele motivering passeren: het beslist met inachtneming daarvan.

In de praktijk

  • Voor de initiatiefnemer: investeer bij een buitenplans initiatief in de onderbouwing richting de raad, en niet alleen richting de behandelend ambtenaar.
  • Voor de gemeente: leg vast welke gevallen zijn aangewezen en zorg dat het advies tijdig en concreet is, want het bepaalt de uitkomst mee; een advies dat alleen een richting aangeeft is lastig toe te passen.

Het adviesrecht zelf staat in artikel 16.15a Ow en de algemene regeling in artikel 16.15 Ow. Gaat het om instemming, dan zijn ook artikel 16.16 Ow en artikel 16.17 Ow van belang.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

  1. Wat als de gemeenteraad niet om advies is gevraagd?

    Rechtbank Zeeland-West-Brabant · 2025-09-17 · ECLI:NL:RBZWB:2025:9135

    De rechtbank oordeelt dat het college geen ruimte heeft om anders te beslissen dan het advies van de gemeenteraad voorschrijft, en dat dit ook geldt voor een positief advies. Alleen als de aanvraag meer activiteiten omvat dan de omgevingsplanactiviteit, kan het college de vergunning toch weigeren vanwege zo'n andere activiteit. Omdat het college aan het advies gebonden blijft, moet de raad ook bij de behandeling van bezwaren volledig worden betrokken. Dit oordeel komt van de rechtbank, nog niet van de hoogste rechter.

  2. Wanneer is een raadsadvies een advies volgens de wet?

    Rechtbank Den Haag · 2026-06-04 · ECLI:NL:RBDHA:2026:27552

    De rechtbank oordeelt dat adviezen van de gemeenteraad die niet ingaan op de vraag of het verzwaarde adviesrecht geldt en die niet toelichten op welke overwegingen zij rusten, geen advies zijn in de zin van de wet. Zij stelt daarbij voorop dat het verzwaarde adviesrecht formeel geen bevoegdheidskwestie is, maar zo nauw samenhangt met de bevoegdheid van het college dat beide punten samen worden besproken. Ook dit is een oordeel van de rechtbank.

  3. Hoort het raadsadvies bij het besluit dat de rechter toetst?

    Rechtbank Den Haag · 2026-06-16 · ECLI:NL:RBDHA:2026:20382

    De rechtbank oordeelt dat het college het advies van de gemeenteraad in acht moet nemen wanneer het de aanvraag toetst aan de beoordelingsregels voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Tegen dat advies staat niet zelfstandig beroep open; het maakt deel uit van het besluit waarop het betrekking heeft. Daardoor strekt de toetsing door de rechtbank zich ook uit tot het advies zelf. Een oordeel van de hoogste rechter is dit nog niet.

  4. Is het bindend adviesrecht hetzelfde als de oude vvgb?

    Rechtbank Zeeland-West-Brabant · 2026-01-29 · ECLI:NL:RBZWB:2026:533

    In een voorlopig oordeel vergelijkt de voorzieningenrechter van de rechtbank het bindende adviesrecht van de gemeenteraad met de verklaring van geen bedenkingen uit het oude recht. Bij die verklaring was de bevoegdheid van het college er rechtstreeks aan gekoppeld, zodat dat punt van openbare orde was en ambtshalve moest worden getoetst. Onder de huidige wet bepaalt de gemeenteraad in beleid wanneer hij om advies moet worden gevraagd, en is de vraag of aan dat beleid is voldaan vatbaar voor interpretatie; het adviesrecht is daarom wezenlijk iets anders dan de verklaring van geen bedenkingen. De vraag of in dit geval bindend advies vereist was, is volgens de voorzieningenrechter een principiele rechtsvraag die zich niet leent voor een voorlopigevoorzieningprocedure.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

← Terug 16.15a · Adviseurs die altijd aan bod komen Verder 16.16 · Wanneer een ander orgaan moet instemmen →