Artikel 16.68 Ow: Wanneer mag de zware procedure wijken?

Voor activiteiten die op grond van artikel 16.65 Ow zijn aangewezen, geldt de procedure van afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht. Dit artikel geeft het bevoegd gezag de mogelijkheid om die procedure, en ook artikel 3:44 Awb, in drie gevallen buiten toepassing te laten.

Er zijn drie gronden. De eerste: de activiteit moet door een bijzondere omstandigheid op korte termijn worden uitgevoerd. De tweede: nationale veiligheidsbelangen vereisen het. De derde: het is nodig voor de uitvoering van een internationaalrechtelijke verplichting. Eén van die drie is genoeg; ze hoeven niet samen te vallen. Ze zijn wel uitputtend, dus een ander argument om de procedure over te slaan biedt dit artikel niet.

Een bevoegdheid, geen plicht

De wet schrijft hier niets voor: het bevoegd gezag kan dit doen. Die keuze is een besluit dat op de gewone manier moet worden gedragen door een motivering (artikel 3:46 Awb). Waarom de bijzondere omstandigheid tot spoed noopt, of welk veiligheidsbelang of welke verplichting in het geding is, moet dus kenbaar zijn.

Alleen bij de aangewezen activiteiten

Het artikel werkt alleen waar afdeling 3.4 Awb op grond van artikel 16.65 Ow is aangewezen. Het is geen algemene ontsnapping uit procedurele eisen en het doet niets aan de inhoudelijke beoordelingsregels voor de aanvraag. Of de vergunning kan worden verleend, blijft een vraag van hoofdstuk 5 van de wet. Ook de advies- en instemmingsvereisten die bij de aanvraag horen, blijven staan.

Wat er wegvalt en wat blijft

Zonder afdeling 3.4 Awb komt er geen ontwerpbesluit ter inzage en is er geen zienswijzenronde; met artikel 3:44 Awb verdwijnt ook de daarin geregelde mededeling van het besluit. Dat het besluit bekend wordt gemaakt aan de aanvrager, blijft gelden op grond van artikel 3:41 Awb. En omdat het besluit dan niet met afdeling 3.4 Awb is voorbereid, geldt de uitzondering op de bezwaarfase van artikel 7:1 Awb niet.

Na een storm is een deel van een kademuur weggeslagen en dreigt de weg erachter te verzakken. Voor het herstel is een omgevingsvergunning nodig voor een activiteit waarvoor normaal de uitgebreide procedure geldt. Omdat uitvoering op korte termijn nodig is, laat het bevoegd gezag die procedure buiten toepassing en legt in het besluit uit waarom.

In de praktijk

• Voor de aanvrager: onderbouw de spoed met feiten en data; een algemene wens om snel te beginnen is geen bijzondere omstandigheid.
• Voor de omgeving: is de procedure buiten toepassing gelaten, lees dan in het besluit welke grond is gebruikt; dat kun je in de rechtsmiddelenfase aan de orde stellen.

Welke activiteiten zijn aangewezen, volgt uit artikel 16.65 Ow. De aanvullingen die bij afdeling 3.4 Awb horen, staan in artikel 16.66 Ow. Geldt de uitgebreide procedure niet, dan is de reguliere procedure van artikel 16.62 Ow het kader.