Artikel 10.27 Ow: Het werk weg als de plicht eindigt

Een gedoogplicht is de rechtsgrond waarop een werk op uw zaak mag liggen. Valt die grond weg doordat de beschikking wordt ingetrokken, dan mag het werk daar niet blijven. Dit artikel maakt daar een plicht van: de initiatiefnemer ruimt het werk op. Dat gebeurt niet op uw kosten en niet op uw initiatief.

Zo'n intrekking komt in beeld als het werk zijn functie heeft verloren — een leiding die uit bedrijf is en waarvan niet te verwachten is dat zij weer in gebruik komt, een meetvoorziening waarvan de meetreeks is afgelopen. Zonder intrekking blijft de gedoogplicht gewoon bestaan; de opruimplicht van dit artikel is daaraan gekoppeld.

Terug in de oude staat

Het tweede lid gaat verder dan weghalen. Bij de opruiming wordt uw zaak zoveel als mogelijk teruggebracht in de staat van voor de aanleg van het werk. 'Zoveel als mogelijk' is een reële maatstaf: een gerooide beuk komt niet terug, maar bestrating, drainage, een sloot of een grondprofiel wel. Wat niet herstelbaar is, blijft als schade over en valt onder hoofdstuk 15.

Tenzij u iets anders afspreekt

Beide leden laten ruimte voor afspraken. U kunt met de initiatiefnemer overeenkomen dat het werk blijft liggen — bijvoorbeeld omdat een oude leiding dieper ligt dan uw gebruik reikt en uitgraven meer schade zou geven dan laten zitten — of dat het herstel anders wordt ingevuld. Dat is uw keuze, en het is verstandig die schriftelijk te maken, met een regeling over wat er gebeurt als het werk later toch problemen geeft.

Ook voor de opvolger

Het derde lid verklaart artikel 10.25 Ow van overeenkomstige toepassing. De opruimplicht gaat dus mee naar de rechtsopvolger van de initiatiefnemer, en het recht om opruiming te vorderen naar uw rechtsopvolger. Een beheerder kan de plicht niet van zich afschuiven door het werk over te dragen.

Een voorbeeld. Onder een boomgaard ligt een buiten gebruik gestelde transportleiding. De beschikking wordt ingetrokken. De eigenaar wil de leiding eruit, omdat hij nieuwe bomen wil planten met diepe wortels. De beheerder moet dan opruimen en het grondprofiel herstellen — of met de eigenaar afspreken dat de leiding blijft, bijvoorbeeld tegen een vergoeding en een garantie.

In de praktijk

• Voor de rechthebbende: vraag bij de intrekking meteen om een opruimplan met planning en herstelwerk, en leg uw gebruikseisen daarbij vast voordat u instemt met laten liggen.
• Voor de initiatiefnemer: leg een afspraak om het werk te laten liggen schriftelijk vast en betrek daarbij ook de positie van een volgende eigenaar, want artikel 10.25 Ow werkt via het derde lid door.

Wat er oorspronkelijk is aangelegd en op welke strook, blijkt uit de beschikking, die moet voldoen aan artikel 10.22 Ow. De eigendom van het werk is geregeld in artikel 10.28 Ow. Schade die na het herstel overblijft, wordt vergoed via hoofdstuk 15, met name artikel 15.12 Ow en artikel 15.14 Ow.