Artikel 12.41 Ow: Vanaf wanneer staan de vorderingen vast?

Het besluit geldelijke regelingen bevat de hele geldelijke afrekening van een herverkaveling: wie bijbetaalt, wie geld ontvangt en welke kosten voor welke eigenaar zijn. Dit artikel bepaalt vanaf welk moment die bedragen ook rechtens vorderingen zijn. Dat moment valt samen met het onaantastbaar worden van het besluit: het verstrijken van de beroepstermijn, of, als beroep is ingesteld, de beslissing op dat beroep.

Vanaf dat moment geldt het besluit als titel voor de vorderingen die erin zijn omschreven. Wie moet betalen, kan dan niet meer aanvoeren dat voor de vordering een grondslag ontbreekt: die grondslag is het besluit zelf. Er is geen aparte procedure nodig om de bedragen nog eens door een rechter te laten vaststellen.

Twee momenten, geen derde

De wet noemt precies twee gevallen. Is geen beroep ingesteld, dan is het aflopen van de beroepstermijn beslissend. Is wel beroep ingesteld, dan is de beslissing op dat beroep beslissend, en werkt de titel voor de bedragen zoals die na die beslissing gelden. De beroepstermijn zelf staat niet in dit artikel maar in de Algemene wet bestuursrecht (artikel 6:7 Awb). Welke weg tegen het besluit open staat, volgt uit artikel 16.88 Ow.

Waarom dit nodig is

Een herverkaveling raakt veel eigenaren tegelijk en de afrekening bestaat uit tientallen onderlinge posten. Zonder deze bepaling zou elke post afzonderlijk moeten worden ingevorderd met een eigen grondslag. Het besluit bundelt de afrekening en krijgt daarvoor zelf de werking van titel, zodra het niet meer ter discussie staat.

Wat dit artikel niet regelt

De bepaling zegt alleen dat het besluit de titel voor de vorderingen is. Zij zegt niets over de manier waarop en de termijn waarbinnen moet worden betaald; dat volgt uit het besluit zelf en uit de regels over invordering. Ook de inhoud van de vorderingen staat hier niet: welke posten erin zitten, bepaalt artikel 12.37 Ow.

Een voorbeeld. Een akkerbouwer moet volgens het besluit geldelijke regelingen ruim veertienduizend euro bijbetalen omdat hij meer en beter bruikbare grond terugkrijgt dan waarop hij aanspraak had. Hij stelt geen beroep in. Zes weken na de bekendmaking is de termijn verstreken en is zijn betalingsverplichting daarmee vastgelegd in het besluit; een discussie over de hoogte hoort dan niet meer thuis bij de invordering maar had in beroep moeten worden gevoerd.

In de praktijk

• Voor de eigenaar: het nakijken van uw afrekening heeft alleen zin binnen de beroepstermijn; daarna is het besluit de grondslag van de vordering en staat de hoogte vast.
• Voor wie moet ontvangen: wacht met invorderen tot het besluit onaantastbaar is; eerder is er nog geen titel.

Dit artikel sluit de reeks over de geldelijke kant af: artikel 12.36 Ow over de vaststelling van het besluit, artikel 12.37 Ow over de inhoud en artikel 12.39 Ow over de verrekening. Leidt cassatie later tot een lagere schuldplichtigheid, dan draagt de provincie de gevolgen daarvan (artikel 12.42 Ow).