Artikel 15.51 Ow: Te laat met de onteigeningsakte

Een onteigening is pas rond als de onteigeningsakte wordt opgemaakt en ingeschreven. Wordt het verzoek daartoe niet binnen de termijn van artikel 11.15 Ow gedaan, dan is de onteigenende partij schadeplichtig. De belanghebbende mag dan kiezen: een vaste schadeloosstelling, of volledige schadevergoeding.

Dat is een stevige prikkel om door te pakken. Een belanghebbende die een hele procedure heeft doorlopen, blijft anders in het ongewisse: zijn zaak is beoordeeld en het bedrag staat vast, maar de overdracht komt niet.

De vaste schadeloosstelling: tien procent

Kiest de belanghebbende de vaste schadeloosstelling, dan bedraagt die tien procent van de schadeloosstelling die de rechtbank bij beschikking voor hem heeft vastgesteld of vermeld. Hij hoeft dan geen schade aan te tonen: het percentage staat in de wet en wordt per belanghebbende over het eigen bedrag berekend.

Of volledige schadevergoeding

Wie meer schade heeft dan dat percentage, kan in plaats daarvan volledige schadevergoeding vorderen. Daar hoort dan wel een onderbouwing bij. Tot die schade rekent de wet ook de redelijkerwijs gemaakte kosten van rechtsbijstand en andere deskundige bijstand, en de wettelijke rente over het bedrag van de schadevergoeding vanaf de dag waarop de rechtbank de schadeloosstelling heeft vastgesteld.

Een keuze, geen combinatie

De wet geeft de belanghebbende de keuze tussen twee wegen en niet de mogelijkheid ze op te tellen. De vaste tien procent is de eenvoudige route zonder bewijslast; de volledige vergoeding is de zwaardere route met bewijslast en een mogelijk hogere uitkomst. De keuze is aan iedere belanghebbende afzonderlijk: in dezelfde zaak kan de een het vaste percentage vorderen en de ander volledige vergoeding.

Waar de vordering thuishoort

Bevoegd is de rechtbank waarbij het verzoek om de schadeloosstelling, bedoeld in artikel 11.14 Ow, is ingediend. De vordering blijft dus bij het gerecht dat de zaak al kent; er hoeft geen nieuwe rechter te worden gezocht.

Een voorbeeld. Een gemeente laat na de beschikking de termijn voor het verzoek om de onteigeningsakte verlopen. De eigenaar heeft intussen een vervangend bedrijfspand gehuurd dat hij nog niet kan gebruiken. Hij rekent uit dat zijn werkelijke schade hoger is dan tien procent van zijn schadeloosstelling en vordert daarom volledige schadevergoeding, met de kosten van zijn adviseur en de wettelijke rente.

In de praktijk

• Voor de belanghebbende: reken beide routes door voordat u kiest, en houd de termijn van artikel 11.15 Ow zelf in de gaten.
• Voor de onteigenaar: zet de termijn voor het verzoek om de onteigeningsakte vast in de planning; het verstrijken ervan maakt u zonder meer schadeplichtig.

Dit artikel sluit aan op artikel 11.14 Ow en artikel 11.15 Ow in de onteigeningsprocedure, en op de beschikking waarin de schadeloosstelling is vastgesteld: artikel 15.45 Ow.