- Een omgevingsplan treedt in werking met ingang van de dag waarop vier weken zijn verstreken sinds de dag waarop het besluit is bekendgemaakt, tenzij bij het besluit een later tijdstip is bepaald.
- Een besluit als bedoeld in artikel 16.21 treedt tegelijk in werking met het omgevingsplan waarop het betrekking heeft.
- Een projectbesluit treedt in werking met ingang van de dag waarop vier weken zijn verstreken sinds de dag waarop het besluit is bekendgemaakt. Als eerdere inwerkingtreding volgens het bevoegd gezag vanwege spoedeisende omstandigheden nodig is, kan het bevoegd gezag bepalen dat het projectbesluit eerder in werking treedt.
- In afwijking van het derde lid treedt een projectbesluit van het dagelijks bestuur van het waterschap in werking met ingang van de dag waarop vier weken zijn verstreken sinds de dag waarop het besluit over goedkeuring is bekendgemaakt.
- Een besluit tot vaststelling van geluidproductieplafonds als omgevingswaarden als bedoeld in de artikelen 2.12a, eerste lid, 2.13a, eerste lid, en 2.15, tweede lid, treedt in werking met ingang van de dag waarop vier weken zijn verstreken sinds de dag waarop het besluit is bekendgemaakt. Als eerdere inwerkingtreding volgens het bevoegd gezag vanwege spoedeisende omstandigheden nodig is, kan het bevoegd gezag bepalen dat het besluit eerder in werking treedt.
Artikel 16.78 Ow: Wanneer gaat het omgevingsplan gelden?
Wanneer gaat het omgevingsplan gelden?
Wettekst
Toelichting
Een omgevingsplan gaat niet gelden op de dag na publicatie, maar vier weken later: met ingang van de dag waarop vier weken zijn verstreken sinds de bekendmaking. De gemeenteraad mag in het besluit een later tijdstip bepalen; eerder kan niet.
Voor een projectbesluit geldt dezelfde termijn van vier weken. Daar is wel een uitzondering: vindt het bevoegd gezag dat spoedeisende omstandigheden eerdere inwerkingtreding nodig maken, dan kan het bepalen dat het projectbesluit eerder gaat werken. Dat is een oordeel dat het moet kunnen onderbouwen.
Waarom vier weken
In die vier weken kunnen twee dingen gebeuren. Belanghebbenden kunnen beroep instellen en de voorzieningenrechter vragen het besluit te schorsen (artikel 8:81 Awb). En gedeputeerde staten kunnen gebruikmaken van de reactieve interventie van artikel 16.21 Ow. Een besluit dat meteen zou gelden, zou in die periode al tot onomkeerbare stappen kunnen leiden.
Automatische schorsing kent dit artikel niet. Een omgevingsplan en een projectbesluit zijn vaak omvangrijk, en bij een beroep over één onderdeel is het praktischer dat de voorzieningenrechter zelf bepaalt welk deel wordt geschorst dan dat het hele besluit stil komt te liggen.
Interventiebesluit en waterschap
Een besluit van gedeputeerde staten op grond van artikel 16.21 Ow treedt tegelijk in werking met het omgevingsplan waarop het betrekking heeft. Plan en interventie gaan dus op dezelfde dag gelden, zodat er nooit korte tijd een plan geldt waarvan een onderdeel even later weer vervalt.
Voor een projectbesluit van het dagelijks bestuur van een waterschap wordt niet van de bekendmaking van het projectbesluit uitgegaan, maar van de bekendmaking van het besluit over de goedkeuring door gedeputeerde staten (artikel 16.72 Ow). Vanaf die dag lopen de vier weken.
Het vijfde lid noemt nog een geval met dezelfde termijn: een besluit tot vaststelling van geluidproductieplafonds als omgevingswaarden op grond van artikel 2.12a Ow, artikel 2.13a Ow of artikel 2.15 Ow. Ook daar kan het bevoegd gezag bij spoedeisende omstandigheden een eerdere dag bepalen.
Een voorbeeld. Een gemeente maakt op 1 april een wijziging van het omgevingsplan bekend waarmee een bedrijfsperceel een woonfunctie krijgt. Het plan werkt niet op 2 april, maar na vier weken. Een omwonende die het niet eens is met de toegestane bouwhoogte kan in die periode beroep instellen en de voorzieningenrechter om schorsing vragen; doet hij dat niet, dan gaat het plan gewoon gelden.
In de praktijk
- Voor initiatiefnemers: tel vanaf de bekendmaking vier weken op en kijk of in het besluit een later tijdstip is opgenomen voordat u op het plan gaat bouwen.
- Voor omwonenden: de vier weken zijn niet uw beroepstermijn; die loopt volgens de Awb en kan op een andere dag eindigen.
De bekendmaking zelf, en de wachttijd die daaraan voorafgaat, zijn geregeld in artikel 16.77b Ow. Voor de omgevingsvergunning geldt een eigen regeling van inwerkingtreding (artikel 16.79 Ow).
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wanneer treedt een wijziging van het omgevingsplan in werking?
De voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak wijst erop dat beroep tegen een besluit tot wijziging van het omgevingsplan onder de Omgevingswet geen schorsende werking heeft, anders dan voorheen bij bestemmingsplannen. Door het eerste lid treedt die wijziging daarom meestal vier weken na bekendmaking in werking, dus nog tijdens de beroepstermijn, waarna de aangevraagde omgevingsvergunning kan worden verleend - ook als om een voorlopige voorziening is verzocht. Daarin ligt het spoedeisend belang bij zo'n verzoek. Het betreft een voorlopig oordeel.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.