Artikel 10.4 Ow: Hoe lang vooraf moet het worden gemeld?

Een gedoogplicht die rechtstreeks uit de wet volgt, kent geen besluit en dus ook geen aankondiging. Voor de gedoogplichten rond wegen, waterstaatswerken en waterbeheer schrijft dit artikel daarom een eigen kennisgeving voor: de beheerder informeert de rechthebbende ten minste achtenveertig uur vooraf, en schriftelijk.

De plicht rust op de beheerder, niet op de rechthebbende. Hij geldt voor de activiteiten uit artikel 10.2 Ow en uit artikel 10.3, eerste lid, Ow — dus voor onderhoud en tekens langs weg en water en voor het ontvangen van specie en maaisel. Voor de overige leden van artikel 10.3 Ow schrijft de wet geen termijn voor.

Achtenveertig uur en schriftelijk

De termijn is een minimum: eerder informeren mag altijd. Schriftelijk betekent dat een mondelinge aankondiging op het erf niet voldoet; er moet iets zijn waaruit blijkt wat er gaat gebeuren en wanneer. Een verdere vorm of inhoud schrijft het artikel niet voor. De termijn wordt gerekend tot het begin van de activiteiten, zodat een bericht dat pas de avond ervoor komt niet volstaat.

De uitzondering voor spoed

Is informeren door het spoedeisende karakter van de activiteiten niet mogelijk, dan vervalt de verplichting. De uitzondering is in de tekst gekoppeld aan het karakter van de activiteiten zelf, niet aan de planning van de beheerder. Aan het uitblijven van de kennisgeving verbindt dit artikel verder geen rechtsgevolg: de gedoogplicht zelf blijft bestaan.

De kennisgeving is geen besluit

Informeren is iets anders dan vragen. De beheerder heeft geen instemming nodig en de rechthebbende kan de werkzaamheden niet tegenhouden door niet te reageren. Tegen de kennisgeving staat daarom ook geen bezwaar open: zij is een mededeling, geen besluit. De waarde van de termijn zit in wat er in die twee dagen kan gebeuren — dieren verplaatsen, materiaal weghalen, een afspraak maken over de route over het perceel en de toestand ervan vastleggen.

Een voorbeeld. Een waterschap plant in het najaar het schonen van een sloot langs een bedrijfsperceel en stuurt de eigenaar twee weken vooraf een brief. Een week later ontstaat na zware regen een verzakking in de nabije kade, die direct moet worden hersteld. Voor dat herstel kan het waterschap meteen aan de slag; voor het geplande schonen blijft de brief nodig.

In de praktijk

• Voor de rechthebbende: bewaar de kennisgeving met de datum; die vormt het beginpunt om de toestand van het perceel vóór de werkzaamheden vast te leggen.
• Voor de beheerder: leg bij spoed vast waarom de termijn niet kon worden gehaald.

Het artikel werkt ook buiten de twee genoemde gedoogplichten: artikel 10.10h Ow verklaart het van overeenkomstige toepassing op voorbereidend graaf- en meetwerk voor een onteigening. Bij de gedoogplicht voor natuurgebieden geldt een eigen, langere termijn van vier weken (artikel 10.10b Ow). Het recht op toegang zelf staat in artikel 10.1a Ow.