Op grond van artikel 16.15, eerste lid, worden in ieder geval als adviseur aangewezen: a. een bestuursorgaan dat zijn bevoegdheid met toepassing van artikel 5.16 heeft overgedragen aan een ander bestuursorgaan, voor zover de aanvraag betrekking heeft op de activiteit of activiteiten die bepalend zijn geweest voor de aanwijzing van dat bestuursorgaan als bevoegd gezag, b. de gemeenteraad als het gaat om: 1°. een aanvraag om een omgevingsvergunning voor in door de gemeenteraad aangewezen gevallen van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit, 2°. een verzoek om een beslissing over instemming voor in door de gemeenteraad aangewezen gevallen over een voorgenomen beslissing op een aanvraag als bedoeld onder 1°, als die beslissing op grond van artikel 16.16 instemming van het college van burgemeester en wethouders behoeft, c. de gemeentelijke commissie, bedoeld in artikel 17.9, als het gaat om: 1°. een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een rijksmonumentenactiviteit met betrekking tot een monument, 2°. een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een andere activiteit, in door de gemeenteraad aangewezen gevallen of als het college van burgemeester en wethouders daartoe aanleiding ziet, d. gedeputeerde staten als het gaat om een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit, in door hen aangewezen gevallen van een belang als bedoeld in artikel 2.3, tweede lid, onder a, dat is aangegeven in een door een bestuursorgaan van de provincie openbaar gemaakt document.
Artikel 16.15a Ow: Adviseurs die altijd aan bod komen
Adviseurs die altijd aan bod komen
Wettekst
Toelichting
Artikel 16.15 Ow laat de aanwijzing van adviseurs aan een algemene maatregel van bestuur. Dit artikel legt daar een ondergrens in: vier adviseurs moeten in ieder geval worden aangewezen. Over die vier beslist de wet zelf en niet het Omgevingsbesluit.
Het orgaan dat zijn bevoegdheid overdroeg
Onderdeel a betreft een bestuursorgaan dat zijn bevoegdheid om op de aanvraag te beslissen met de flexibiliteitsregeling van artikel 5.16 Ow aan een ander heeft overgedragen. Het is dan geen bevoegd gezag meer, maar houdt via het adviesrecht een stem — en wel voor de activiteiten die bepalend waren voor die overdracht.
De gemeenteraad
Onderdeel b geeft de gemeenteraad een adviesrecht bij een buitenplanse omgevingsplanactiviteit: een activiteit waarvoor de vergunning niet met de regels van het omgevingsplan zelf kan worden verleend. De raad wijst de gevallen aan waarin hij wil adviseren. Dat adviesrecht loopt ook door naar een verzoek om een beslissing over instemming met zo'n voorgenomen beslissing, als die instemming van het college nodig is op grond van artikel 16.16 Ow.
Dat de raad hier in beeld komt is logisch: binnen het plan heeft hij de regels zelf vastgesteld, maar bij een buitenplanse activiteit wordt daarvan afgeweken op grond van een open criterium. Het adviesrecht geeft hem daar invloed zonder dat hij zelf gaat beslissen.
De gemeentelijke commissie
Onderdeel c wijst de commissie van artikel 17.9 Ow aan. Verplicht is haar advies bij een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een rijksmonumentenactiviteit met betrekking tot een monument. Daarnaast adviseert zij over andere activiteiten in de gevallen die de gemeenteraad aanwijst, of als het college daartoe aanleiding ziet.
Gedeputeerde staten
Onderdeel d geeft gedeputeerde staten een adviesrecht bij een buitenplanse omgevingsplanactiviteit, in de gevallen die zij zelf aanwijzen. Daarvoor moet het gaan om een belang als bedoeld in artikel 2.3, tweede lid, onder a, Ow dat is aangegeven in een openbaar gemaakt document van de provincie — bijvoorbeeld een omgevingsvisie of een omgevingsverordening. Een provinciaal belang dat nergens is vastgelegd levert dus geen adviesrecht op.
Een eigenaar wil buiten de bebouwde kom een bedrijfsloods plaatsen waar het omgevingsplan dat niet toestaat. Omdat het om een buitenplanse omgevingsplanactiviteit gaat en de raad dat geval heeft aangewezen, adviseert de raad over de aanvraag. Heeft de provincie het gebied in haar omgevingsvisie aangemerkt, dan adviseren ook gedeputeerde staten.
In de praktijk
- Voor de aanvrager: zoek bij een buitenplans initiatief eerst op welke gevallen de gemeenteraad en gedeputeerde staten hebben aangewezen; dat voorspelt de doorlooptijd en de kritische punten.
- Voor de gemeente: leg de aangewezen gevallen vast en houd ze actueel, want zonder aanwijzing is er geen adviesrecht van de raad.
Wat het advies van de gemeenteraad betekent voor de beslissing staat in artikel 16.15b Ow. De algemene regeling blijft artikel 16.15 Ow; de zwaardere figuur van instemming staat in artikel 16.16 Ow en artikel 16.17 Ow.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wat als de gemeenteraad niet om advies is gevraagd?
De rechtbank oordeelt dat het college geen ruimte heeft om anders te beslissen dan het advies van de gemeenteraad voorschrijft, en dat dit ook geldt voor een positief advies. Alleen als de aanvraag meer activiteiten omvat dan de omgevingsplanactiviteit, kan het college de vergunning toch weigeren vanwege zo'n andere activiteit. Omdat het college aan het advies gebonden blijft, moet de raad ook bij de behandeling van bezwaren volledig worden betrokken. Dit oordeel komt van de rechtbank, nog niet van de hoogste rechter.
-
Is een ontbrekend raadsadvies een bevoegdheidsgebrek?
Ook deze rechtbank oordeelt dat het college zonder het vereiste advies van de gemeenteraad niet bevoegd was om over de vergunning te beslissen, en zij beoordeelt dat zo nodig ambtshalve. Aan het besluit kleeft daardoor een bevoegdheidsgebrek; in een tussenuitspraak krijgt het college de gelegenheid dat te herstellen door het advies alsnog te vragen. Een oordeel van de hoogste rechter is dit nog niet.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.