Artikel 5.16 Ow: Bevoegdheid overdragen aan een ander bestuur

De aanwijzing van het bevoegd gezag in de wet werkt met vaste regels, en vaste regels passen niet in elk geval. Dit artikel geeft het aangewezen bestuursorgaan daarom de ruimte zijn bevoegdheid aan een ander bestuursorgaan over te dragen. Dat kan alleen als dat andere bestuursorgaan daarmee instemt.

Het gaat om twee bevoegdheden: beslissen op een aanvraag om een omgevingsvergunning, en toepassing van paragraaf 5.1.5 — het actualiseren, wijzigen en intrekken van een vergunning en de revisievergunning. Ze kunnen samen overgaan, maar ook afzonderlijk.

Overdracht is delegatie

Wie de bevoegdheid overneemt, oefent haar onder eigen verantwoordelijkheid uit: het is delegatie in de zin van artikel 10:13 Awb. Het ontvangende bestuursorgaan neemt dus zelf het besluit, zet er zijn eigen naam onder en is daarna ook het orgaan dat het besluit in een procedure verdedigt. Het overdragende bestuursorgaan laat de bevoegdheid daarmee los.

Het instemmingsvereiste

Zonder instemming gaat de overdracht niet door. Dat is geen formaliteit: het voorkomt dat een bestuursorgaan werk neerlegt bij een orgaan dat er geen capaciteit voor heeft of er geen afspraken over heeft gemaakt. Aan een overdracht ligt in de praktijk dan ook vaak een afspraak ten grondslag over wie wat doet en wie de kosten draagt.

Regels bij algemene maatregel van bestuur

Het tweede lid geeft de regering de ruimte om het gebruik van deze overdrachtsmogelijkheid in een algemene maatregel van bestuur nader te regelen. Dat gaat over de vorm en vooral over het moment: tot wanneer kan een bevoegdheid nog overgaan terwijl de beslissing op de aanvraag nog zinvol kan worden voorbereid? De wet noemt het besluit zelf niet bij naam; de procedurele kant van de omgevingsvergunning is uitgewerkt in het Omgevingsbesluit. De beslistermijn loopt intussen door; de verplichting om binnen een termijn te beslissen komt uit de Algemene wet bestuursrecht (artikel 4:13 Awb).

Een energiebedrijf vraagt een omgevingsvergunning aan voor een installatie die volgens de wet bij de provincie hoort, terwijl de gevolgen vooral in één gemeente neerslaan en die gemeente het dossier al jaren kent. Gedeputeerde staten kunnen de bevoegdheid dan overdragen aan het college van die gemeente, mits dat college instemt. Vanaf dat moment beslist het college, en is het ook het bestuursorgaan dat de vergunning later kan wijzigen.

In de praktijk

• Voor de aanvrager: u kunt om toepassing van dit artikel vragen, maar het initiatief ligt bij het bevoegd gezag; vraag er vroeg naar, voordat de procedure loopt.
• Voor de omgeving: controleer na een overdracht welk bestuursorgaan het besluit neemt; daar moet u uw zienswijze of bezwaar indienen.

Dit artikel staat naast de vaste aanwijzing in de artikelen 5.8 Ow tot en met 5.14 Ow en naast artikel 5.15 Ow, dat het bevoegd gezag voor paragraaf 5.1.5 aanwijst. Een overdracht is ook van belang voor de handhaving: artikel 18.2 Ow koppelt de handhavingstaak aan het bevoegd gezag.