Artikel 12.14 Ow: Vanaf wanneer bent u beheerder van de weg?

Het inrichtingsbesluit deelt het beheer en het onderhoud van openbare wegen toe aan een openbaar lichaam of, voor het onderhoud, aan een andere rechtspersoon. Dit artikel bepaalt vanaf welk moment die taak er ook werkelijk ligt.

De hoofdregel: bekendmaking

Voor zover het beheer of het onderhoud voorafgaand aan de landinrichting niet al bij de betrokken partij lag, gaan beide over op het tijdstip van bekendmaking van het inrichtingsbesluit. Vanaf die dag is de nieuwe beheerder aan zet, ook al is er aan de weg zelf nog niets veranderd.

De uitzondering: een later tijdstip

Gedeputeerde staten kunnen een later tijdstip bepalen in twee gevallen: als aan bestaande wegen werkzaamheden tot verbetering worden uitgevoerd, en als het nieuwe wegen betreft. Dat is een praktische noodzaak. Een gemeente of waterschap dat een weg overneemt, wil die in de afgesproken staat krijgen en niet halverwege een reconstructie.

In de tussenliggende periode blijft het beheer en onderhoud niet onbezet: artikel 12.15 Ow legt het dan bij gedeputeerde staten van de provincie waarin de wegen geheel of grotendeels liggen.

Alleen beheer en onderhoud

Let erop wat dit artikel niet regelt. Het gaat over het overgaan van beheer en onderhoud, niet over het moment waarop de eigendom verschuift. Beheer en eigendom kunnen bij verschillende partijen liggen en op verschillende momenten overgaan; wie eigenaar en wie beheerder kan worden, volgt uit artikel 12.11 Ow.

Lag het beheer of het onderhoud voor de landinrichting al bij de partij aan wie het wordt toegedeeld, dan verandert er niets en is er geen overgangsmoment. Het artikel regelt alleen de gevallen waarin de taak van de ene naar de andere partij verschuift.

Het tijdstip dat gedeputeerde staten bepalen, kan per weg verschillen. Er is geen voorschrift dat alle wegen in een gebied op dezelfde dag overgaan; de staat van het werk bepaalt het moment.

Een voorbeeld. Een gemeente krijgt in het inrichtingsbesluit het beheer van twee wegen toegedeeld. De eerste blijft zoals hij is: het beheer gaat over op de dag van bekendmaking van het besluit. De tweede wordt eerst verbreed en van een nieuwe fundering voorzien; gedeputeerde staten bepalen dat het beheer daarvan pas na oplevering overgaat. Tot die dag beheren zij die weg zelf.

In de praktijk

• Voor de nieuwe beheerder: zet het overgangstijdstip in uw eigen administratie en verzekering, en controleer de staat van de weg voordat dat tijdstip aanbreekt.
• Voor de weggebruiker: voor een klacht of een schade is bepalend wie op dat moment beheerder was; de aansprakelijkheid voor een openbare weg loopt via artikel 6:174 BW.

De bekendmaking van het inrichtingsbesluit is geregeld in artikel 16.82b Ow. Voor de tussenperiode geldt artikel 12.15 Ow, en de werkzaamheden waarom het gaat kunnen bij andere overheden worden gelegd met een instructie op grond van artikel 12.18 Ow.