Artikel 16.95 Ow: Eerst een herstelkans, dan niet-ontvankelijk

Een verzoek tot bekrachtiging dat niet voldoet aan de eisen voor het verzoekschrift en de over te leggen stukken, kan niet-ontvankelijk worden verklaard. Dat mag alleen als de verzoeker eerst de gelegenheid heeft gehad het gebrek te herstellen, binnen een termijn die hem daarvoor is gegeven.

Zo strandt een onteigening niet op een vormfout zolang die te repareren is, en kan het bestuursorgaan tegelijk niet onbeperkt blijven aanvullen. Ook voor de belanghebbenden is dat van belang: zij hebben er recht op dat snel duidelijk wordt of de zaak doorgaat.

Waar het over kan gaan

Het gaat om de eisen van artikel 16.93, tweede en derde lid, Ow: de ondertekening en de verplichte vermeldingen in het verzoekschrift, en de stukken die bij het verzoek horen. Het eerste lid van dat artikel valt er niet onder; dat bepaalt dat het bestuursorgaan dat de beschikking heeft gegeven om bekrachtiging verzoekt.

De herstelkans

De rechtbank stelt zelf de termijn waarbinnen het verzuim moet zijn hersteld; de wet noemt daarvoor geen aantal dagen of weken. Ook daarna volgt niet automatisch een niet-ontvankelijkverklaring: de wettekst zegt dat het verzoek niet-ontvankelijk kan worden verklaard. De rechtbank houdt dus ruimte om een klein gebrek te laten passeren als de zaak goed te behandelen is. Een herstelkans verlengt de indieningstermijn niet: het verzoek zelf moet binnen zes weken zijn ingediend (artikel 16.96 Ow), en het herstel gaat alleen over wat daarna nog aan het verzoekschrift of aan de stukken ontbreekt.

Wat niet-ontvankelijkheid betekent

Wordt het verzoek niet-ontvankelijk verklaard, dan komt de bekrachtiging er niet en houdt de onteigening van de aangewezen zaken op. Wil het bestuursorgaan die zaken alsnog in eigendom krijgen, dan moet de hele weg opnieuw: opnieuw proberen de grond in onderling overleg te verwerven (artikel 11.7 Ow), opnieuw een beschikking voorbereiden en opnieuw om bekrachtiging verzoeken. Voor de belanghebbenden betekent dit dat hun grond buiten deze onteigening blijft, maar ook dat een nieuwe procedure op een later moment niet is uitgesloten.

Een voorbeeld. Een waterschap dient op de laatste dag van de termijn een verzoek in, maar vergeet het afschrift van de onteigeningsbeschikking bij te voegen, en de omschrijving in het verzoekschrift is te summier om te zien welke percelen zijn aangewezen. De rechtbank geeft het waterschap twee weken om beide punten te herstellen. Gebeurt dat, dan gaat de behandeling gewoon door.

In de praktijk

• Voor het bestuursorgaan: herstel alle genoemde punten in één keer en binnen de gestelde termijn; een tweede herstelkans schrijft de wet niet voor.
• Voor de belanghebbende: een herstelkans voor het bestuursorgaan verandert niets aan uw eigen termijn voor bedenkingen (artikel 16.98 Ow).

De eisen zelf staan in artikel 16.93 Ow. Dat de rechtbank een verzoek dat kennelijk niet-ontvankelijk is zonder zitting kan afdoen, volgt uit artikel 16.103 Ow.