Artikel 15.26 Ow: Vanaf wanneer loopt de rente?

Over de schadeloosstelling is wettelijke rente verschuldigd, en die rente hoort bij de schadeloosstelling: zij is daarin begrepen. Een aparte aanspraak of een afzonderlijke vordering is er dus niet voor nodig.

Het tweede deel van het artikel bepaalt het beginmoment. De rente wordt gerekend vanaf de dag waarop de rechtbank de schadeloosstelling heeft vastgesteld. Niet vanaf de peildatum, en ook niet vanaf de dag waarop de onteigende zijn zaak feitelijk kwijtraakte.

Waarom de vaststelling het beginpunt is

Tot de uitspraak staat het bedrag nog niet vast. Vanaf het moment dat de rechtbank de schadeloosstelling heeft bepaald, is er een vastgesteld bedrag dat moet worden betaald, en vanaf dat moment loopt de rente over het uitstel van die betaling. Voor de periode daarvoor moet de onteigende het hebben van de schadeposten die in de schadeloosstelling zelf zijn opgenomen.

Welke rente het is

Het gaat om de wettelijke rente: het rentepercentage dat de wet aanwijst, niet een percentage dat partijen zelf hebben afgesproken of dat de onteigende bij zijn eigen financier betaalt. Wie meent dat zijn werkelijke financieringslast hoger is, moet die schade onderbouwen als onderdeel van de bijkomende schade, niet als rente op grond van dit artikel.

Wat begrepen in betekent

Doordat de rente in de schadeloosstelling is begrepen, maakt zij deel uit van hetzelfde bedrag en volgt zij dezelfde weg. Wijzigt het vastgestelde bedrag doordat de zaak in cassatie gaat (artikel 15.48 Ow), dan werkt dat door in het bedrag waarover de rente wordt gerekend.

Verhouding tot het voorschot

Vaak is al eerder een voorlopige schadeloosstelling betaald (artikel 15.43 Ow). In de eindbeschikking wordt die met het vastgestelde bedrag verrekend (artikel 15.45 Ow). Het renteregime van dit artikel knoopt aan bij die vaststelling door de rechtbank.

Een voorbeeld. Een eigenaar krijgt in maart een voorlopige schadeloosstelling en in november stelt de rechtbank de schadeloosstelling vast op een hoger bedrag. Vanaf de dag van die vaststelling gaat de wettelijke rente lopen, ook als de betaling pas weken later volgt.

In de praktijk

• Voor de onteigende: neem de rente niet als zelfstandige post in de opstelling op; zij volgt de schadeloosstelling en begint pas bij de vaststelling.
• Voor de onteigenaar: betaal na de vaststelling zonder uitstel, want vanaf die dag loopt de rente over het bedrag.
• Voor andere rechthebbenden: de rente volgt het bedrag dat aan de rechthebbende toekomt; voor huurders, pachters en beperkt gerechtigden geldt dit artikel via artikel 15.27 Ow.

Dit artikel hoort bij de vaststelling door de rechtbank in artikel 15.45 Ow. De kosten van de procedure zijn apart geregeld in artikel 15.46 Ow, en de kosten van het minnelijk overleg en van de voorbereiding in artikel 15.47 Ow.