Artikel 16.39 Ow: Advies van de Commissie m.e.r.

Bij een plan-MER hoort een onafhankelijke blik. Dit artikel verplicht het bevoegd gezag om de Commissie voor de milieueffectrapportage de gelegenheid te geven over het rapport te adviseren. De verplichting zit in het geven van die gelegenheid: de Commissie beslist zelf of en hoe zij adviseert, en het bevoegd gezag is niet aan het advies gebonden.

Dat laatste betekent niet dat een advies zonder gevolgen is. Wijst de Commissie op een gat in het onderzoek, dan moet het bevoegd gezag bij de vaststelling van het plan kunnen uitleggen waarom het dat gat laat zitten. Dat is precies het punt waarop in beroep naar het rapport wordt gekeken.

De adviestermijn komt uit de Awb

De Commissie is adviseur in de zin van artikel 3:5 Awb, zodat de adviesregels van de Awb gelden. Voor een wettelijk voorgeschreven advies geeft artikel 3:16 Awb een termijn van zes weken, die begint te lopen op de dag waarop het ontwerp - en daarmee ook het milieueffectrapport - ter inzage is gelegd. De Omgevingswet voegt daar geen eigen termijn aan toe.

Voor adviezen die niet wettelijk zijn voorgeschreven, zoals een advies over de reikwijdte en het detailniveau, geldt die Awb-termijn niet. Het bevoegd gezag geeft dan zelf aan binnen welke termijn het een reactie verwacht; die termijn mag niet zo kort zijn dat de Commissie haar werk niet behoorlijk kan doen.

Een facultatieve grondslag

Het tweede lid laat toe dat de procedure voor de advisering in een algemene maatregel van bestuur wordt uitgewerkt. Dat is een bevoegdheid, geen verplichting. Omdat de Awb de kern al regelt, is er voor de gewone gevallen weinig aanvullend nodig.

Een voorbeeld. Een gemeente legt een ontwerpomgevingsplan met het bijbehorende rapport ter inzage en meldt dat aan de Commissie. De Commissie brengt advies uit en constateert dat de effecten op de waterhuishouding alleen kwalitatief zijn beschreven. De gemeente laat die effecten doorrekenen en neemt de uitkomst mee in het vast te stellen plan.

In de praktijk

• Voor het bevoegd gezag: leg de advisering gelijk met de terinzagelegging in de planning, want de Awb-termijn begint op die dag te lopen.
• Voor de omgeving: het advies van de Commissie is openbaar en is bruikbaar als onderbouwing van een zienswijze over het rapport.

Het advies gaat over het rapport, niet over het plan. De Commissie beoordeelt of de milieu-informatie compleet en deugdelijk is, en niet of de keuze die het bevoegd gezag wil maken een goede keuze is. Die afweging blijft bij het bestuursorgaan dat het plan of programma vaststelt.

De Commissie is ingesteld op grond van artikel 17.5 Ow. Het rapport wordt gemaakt op grond van artikel 16.36 Ow, de raadpleging over reikwijdte en detailniveau is geregeld in artikel 16.38 Ow en de inhoud van het rapport in artikel 16.42 Ow. Voor besluiten over projecten staat een vergelijkbare bepaling in artikel 16.47 Ow.