← Terug 16.78a · Vergunning jachtgeweer persoonlijk uitgereikt Verder 16.80 · Bouwen bij een nucleaire inrichting →

Artikel 16.79 Ow: Wanneer mag je de vergunning gebruiken?

Wanneer mag je de vergunning gebruiken?

Wettekst

  1. Een omgevingsvergunning treedt in werking met ingang van de dag na de dag waarop: a. het besluit is bekendgemaakt, of b. als het besluit is voorbereid met toepassing van afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht: het besluit overeenkomstig artikel 3:44, eerste lid, onder a, van die wet ter inzage is gelegd.
  2. In afwijking van het eerste lid bepaalt het bevoegd gezag in de omgevingsvergunning dat die in werking treedt met ingang van de dag waarop vier weken zijn verstreken sinds de dag van bekendmaking of terinzagelegging als naar zijn oordeel: a. het verrichten van de activiteit die de omgevingsvergunning mogelijk maakt binnen die vier weken kan leiden tot een wijziging van een bestaande toestand die niet kan worden hersteld, en b. de regels over het verlenen van de omgevingsvergunning ertoe strekken die bestaande toestand te beschermen.
  3. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen gevallen van activiteiten worden aangewezen, waarin het bevoegd gezag in ieder geval toepassing geeft aan het tweede lid.
  4. Als binnen de termijn, bedoeld in het tweede lid, bij de bevoegde rechter een verzoek om voorlopige voorziening is gedaan, treedt de omgevingsvergunning niet in werking voordat op het verzoek is beslist. Belanghebbenden die door de opschorting rechtstreeks in hun belang worden getroffen, kunnen de voorzieningenrechter verzoeken de opschorting op te heffen of te wijzigen.
  5. Als het eerder in werking treden van een omgevingsvergunning volgens het bevoegd gezag vanwege spoedeisende omstandigheden nodig is, kan het in afwijking van het tweede lid bepalen dat het besluit eerder in werking treedt en het vierde lid niet van toepassing is.
  6. Dit artikel is van overeenkomstige toepassing op een besluit tot wijziging van de voorschriften van een omgevingsvergunning of tot intrekking van een omgevingsvergunning.

Toelichting

Een omgevingsvergunning werkt in beginsel al de dag na de bekendmaking. Is het besluit voorbereid met afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht, dan is het aanknopingspunt de dag na de terinzagelegging bedoeld in artikel 3:44, eerste lid, onder a, Awb. Snel kunnen beginnen is dus de hoofdregel.

Op die hoofdregel staat een belangrijke uitzondering. Het bevoegd gezag moet in de vergunning bepalen dat zij pas na vier weken werkt als het vindt dat aan twee voorwaarden is voldaan: de activiteit kan binnen die periode een bestaande toestand veranderen die niet kan worden hersteld, én de regels op grond waarvan de vergunning wordt verleend strekken er juist toe die toestand te beschermen. Beide moeten kloppen; één is niet genoeg.

Wat de vier weken doen

Die vier weken zijn er voor de rechtsbescherming. Wordt binnen die termijn bij de bevoegde rechter een voorlopige voorziening gevraagd, dan treedt de vergunning niet in werking voordat op dat verzoek is beslist. Daarmee kan een onherstelbare ingreep niet worden uitgevoerd terwijl de rechter er nog naar moet kijken.

Die opschorting kan ook te ruim uitpakken: het hele besluit blijft dan liggen, ook de onderdelen waar het verzoek niet over gaat. Daarom kunnen belanghebbenden die door de opschorting rechtstreeks in hun belang worden getroffen de voorzieningenrechter vragen de opschorting op te heffen of te wijzigen.

Spoed en aangewezen gevallen

Vindt het bevoegd gezag dat spoedeisende omstandigheden eerdere inwerkingtreding nodig maken, dan kan het bepalen dat de vergunning eerder werkt en dat de opschorting bij een verzoek om voorlopige voorziening niet geldt. Dat is een zware beslissing: de rechterlijke toets gaat er dan feitelijk achteraan lopen.

De andere kant staat in het derde lid: bij algemene maatregel van bestuur kunnen gevallen van activiteiten worden aangewezen waarin het bevoegd gezag in ieder geval de termijn van vier weken moet opnemen. Voor die gevallen is de afweging dus al gemaakt. Dit artikel geldt ook voor een besluit waarmee vergunningvoorschriften worden gewijzigd of de vergunning wordt ingetrokken.

Een voorbeeld. Een caféhouder krijgt een omgevingsvergunning voor een terras op een binnenplaats; daarvoor moet een oude keermuur weg die vanwege zijn cultuurhistorische waarde juist wordt beschermd. Het bevoegd gezag neemt daarom de termijn van vier weken op. Een buurman vraagt op dag twintig een voorlopige voorziening. De vergunning blijft dan liggen tot de voorzieningenrechter heeft beslist; de caféhouder, die daardoor zijn seizoen dreigt te missen, kan de rechter vragen de opschorting te beperken.

In de praktijk

  • Voor de houder van de vergunning: kijk in het besluit zelf of een termijn van vier weken is opgenomen; begint u eerder, dan verricht u de activiteit zonder werkende vergunning.
  • Voor de omgeving: wilt u een onherstelbare ingreep tegenhouden, dien het verzoek om voorlopige voorziening dan binnen die vier weken in; daarna heeft het die opschortende werking niet.

Voor het omgevingsplan en het projectbesluit geldt een andere regeling (artikel 16.78 Ow). Op de inwerkingtreding van een vergunning voor een bouwactiviteit kunnen bovendien artikel 16.80 Ow en artikel 16.82 Ow van invloed zijn.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

  1. Wanneer moet de vergunning pas na vier weken in werking treden?

    Rechtbank Rotterdam · 2025-12-09 · ECLI:NL:RBROT:2025:15306

    De voorzieningenrechter van de rechtbank Rotterdam legt uit dat het bevoegd gezag de inwerkingtreding van een omgevingsvergunning met vier weken moet uitstellen als de vergunde activiteit binnen die tijd een niet te herstellen wijziging van de bestaande toestand kan veroorzaken en de regels over het verlenen van de vergunning juist die toestand beschermen. Voor die laatste vraag is alleen van belang of die regels tot bescherming van de bestaande toestand strekken; of de vergunning inhoudelijk kon worden verleend, mag daaraan niet worden gekoppeld. Bij een vergunning voor slopen in een beschermd stadsgezicht had het college daarom, ondanks zijn beoordelingsruimte, dat uitstel moeten bepalen, zodat niet al is gesloopt voordat de rechter kan beslissen. Het betreft een voorlopig oordeel.

  2. Schorst een verzoek om voorlopige voorziening de vergunning?

    Rechtbank Oost-Brabant · 2025-03-21 · ECLI:NL:RBOBR:2025:1585

    De voorzieningenrechter van de rechtbank Oost-Brabant oordeelt dat de opschorting van het vierde lid alleen werkt binnen de termijn van het tweede lid. Heeft het college van de bevoegdheid uit dat tweede lid geen gebruik gemaakt, dan is de omgevingsvergunning gewoon in werking getreden en houdt een verzoek om voorlopige voorziening haar niet tegen. Het betreft een voorlopig oordeel.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

← Terug 16.78a · Vergunning jachtgeweer persoonlijk uitgereikt Verder 16.80 · Bouwen bij een nucleaire inrichting →