Artikel 2.4 Ow: Eén omgevingsplan voor de hele gemeente

De gemeenteraad stelt één omgevingsplan vast, en dat plan dekt het hele gemeentelijke grondgebied. Daarin staan de regels over de fysieke leefomgeving. Een gemeente heeft dus niet meer een stapel plannen per wijk, per bedrijventerrein of per bouwproject, maar één regeling waarin voor iedere locatie te vinden is wat er geldt.

Dat is voor de gebruiker de belangrijkste verandering. Wie wil weten wat op een perceel mag, hoeft niet eerst uit te zoeken welk plan daar van toepassing is. De oude bestemmingsplannen uit de Wet ruimtelijke ordening zijn met de inwerkingtreding van deze wet op 1 januari 2024 niet langer het instrument; het omgevingsplan is dat.

Eén plan, maar wel in delen te wijzigen

Dat er één plan is, betekent niet dat het in één keer wordt gemaakt of gewijzigd. De gemeenteraad kan het plan telkens voor een onderdeel of een locatie aanpassen. Het resultaat van zo'n wijziging gaat op in hetzelfde plan, in plaats van ernaast te komen staan. Daardoor ontstaat geen gelaagdheid van plannen meer boven op elkaar.

Wat staat erin?

Artikel 2.4 Ow zegt alleen dat het plan er is en wat voor soort regels erin horen. Welke regels de gemeente moet of mag opnemen, volgt uit andere artikelen. Artikel 4.2 Ow verplicht tot regels die nodig zijn voor een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Artikel 4.1 Ow geeft de mogelijkheid regels over activiteiten te stellen. Artikel 2.11 Ow maakt het mogelijk omgevingswaarden in het plan op te nemen. En artikel 2.7 Ow bepaalt welke regels alleen in het omgevingsplan mogen staan en welke er juist niet in mogen.

Niet alles over de leefomgeving is omgevingsplan

Het omgevingsplan gaat over de fysieke leefomgeving. Gemeentelijke regels met een ander motief, bijvoorbeeld de openbare orde of de gemeentelijke leges, blijven buiten het plan en staan in een gewone verordening. Waar de grens precies ligt, wordt op grond van artikel 2.7 Ow bij algemene maatregel van bestuur verduidelijkt.

Een voorbeeld. Een ondernemer wil op een leeg perceel aan de rand van het dorp een werkplaats met bedrijfswoning bouwen. Hij kijkt in het omgevingsplan welke functies aan dat perceel zijn toegedeeld en welke regels over bouwen en gebruik daar gelden. Past zijn plan daar niet in, dan is de route een wijziging van het omgevingsplan of een vergunning voor een omgevingsplanactiviteit, niet het aanvragen van een eigen plan voor zijn perceel.

In de praktijk

• Voor de aanvrager: raadpleeg het omgevingsplan op de locatie zelf, want de regels kunnen van perceel tot perceel verschillen binnen hetzelfde plan.
• Voor de omgeving: een wijziging van het plan voor één locatie is een wijziging van het plan voor iedereen; houd daarom de kennisgevingen van ontwerpwijzigingen in de gaten.

Dit artikel staat naast artikel 2.5 Ow voor het waterschap en artikel 2.6 Ow voor de provincie: elk van die drie bestuurslagen legt zijn regels over de leefomgeving in één eigen regeling vast. De gemeenteraad kan het vaststellen van delen van het plan op grond van artikel 2.8 Ow aan het college overdragen.