Artikel 16.102 Ow: Terug naar de gewone behandeling

Een zaak die versneld wordt behandeld, kan terug naar het gewone spoor. Blijkt bij de behandeling dat de zaak niet voldoende spoedeisend is om een versnelde behandeling te rechtvaardigen, of dat zij een gewone behandeling vordert, dan bepaalt de rechtbank dat de zaak verder op de gewone wijze wordt behandeld.

Dat is een correctie op een beslissing die vroeg in de procedure valt. Bij de start is vaak nog niet te overzien hoe ingewikkeld een zaak wordt; dit artikel maakt het mogelijk daarop terug te komen zonder dat de zaak opnieuw moet beginnen.

Twee gronden

De eerste grond is dat de spoed er niet is, of niet groot genoeg om de versnelling te rechtvaardigen. De tweede is dat de zaak een gewone behandeling vordert: de spoed kan er dan wel zijn, maar het verzoek is te zwaar of te ingewikkeld voor de snelle weg. Beide beoordeelt de rechtbank zelf; de wet verbindt daar geen verzoek van partijen aan en schrijft geen moment voor waarop dit moet gebeuren. Van een partij die om een gewone behandeling vraagt, mag wel worden verwacht dat zij aangeeft welk onderzoek of welke ronde zij nodig heeft.

Wat er dan gebeurt

Vanaf dat moment gelden weer de gewone regels van deze afdeling en de Awb-bepalingen die via artikel 16.113 Ow van toepassing zijn. Stappen die bij de versnelling waren overgeslagen, zoals de schriftelijke uiteenzetting van andere partijen (artikel 16.100 Ow), komen weer in beeld, en voor de uitnodiging voor de zitting geldt de gewone aankondigingstermijn van de Awb weer (artikel 8:56 Awb). Wat tijdens de versnelde behandeling al is gedaan, blijft in stand: de bedenkingen, de reactie daarop en de overgelegde stukken blijven deel van het dossier, zodat de zaak niet opnieuw begint.

De uitspraaktermijn verandert hierdoor niet. Die is in artikel 16.105 Ow gekoppeld aan het einde van de bedenkingentermijn of aan de ontvangst van de reactie op de bedenkingen, en niet aan de wijze waarop de zaak wordt behandeld.

Een voorbeeld. In een zaak over de onteigening van twee percelen voor een ontsluitingsweg bepaalt de rechtbank eerst dat versneld wordt behandeld, omdat de aanbesteding klaarligt. Op de zitting blijkt dat de bedenkingen een vraag over de onderbouwing van de urgentie opwerpen waarvoor nader onderzoek nodig is. De rechtbank bepaalt dat de zaak verder op de gewone wijze wordt behandeld, zodat partijen zich daarover volledig kunnen uitlaten.

In de praktijk

• Voor het bestuursorgaan: reken bij de planning niet vast op de snelle route; een versnelde behandeling kan tijdens de procedure vervallen.
• Voor de belanghebbende: belemmeren de korte termijnen u in uw verdediging, leg dan onderbouwd aan de rechtbank voor waarom de zaak een gewone behandeling vergt.

Wat de versnelde behandeling inhoudt, staat in artikel 16.101 Ow. Welke Awb-bepalingen op deze procedure van toepassing zijn, volgt uit artikel 16.113 Ow.