Artikel 18.27 Ow: Het provinciale handhavingsoverleg

De afstemming die artikel 18.26 Ow van gedeputeerde staten vraagt, moet een vaste vorm krijgen. Dit artikel verplicht hen om binnen de provincie een of meer overlegorganen in te stellen waarin regelmatig wordt gesproken over de kwaliteit, de doeltreffendheid en de doelmatigheid van de uitoefening van de uitvoeringstaak en de handhavingstaak.

Het is een plicht met weinig voorschriften. De wet zegt dat er overleg moet zijn en waarover het moet gaan, maar niet hoe vaak, in welke samenstelling of met welk resultaat. Dat maakt het instrument licht: het dwingt tot een terugkerend gesprek, niet tot een extra bestuurslaag.

Waarover het gaat

Drie onderwerpen worden genoemd en die liggen niet op een hoop. Kwaliteit is de vraag of het werk goed wordt gedaan, doeltreffendheid of het effect heeft, en doelmatigheid of dat met een redelijke inzet van mensen en geld gebeurt. Juist door die drie samen op de agenda te zetten, wordt zichtbaar waar capaciteit en resultaat uit elkaar lopen. Het gaat daarbij om de uitoefening van de taken in het algemeen, niet om de behandeling van een individueel dossier.

Geen besluitvormend orgaan

Een overlegorgaan is geen bestuursorgaan met eigen bevoegdheden. Het kan geen omgevingsvergunning verlenen en geen herstelsanctie opleggen; die bevoegdheden liggen bij het bevoegd gezag en de instrumenten daarvoor staan in de Algemene wet bestuursrecht. Wat in het overleg wordt afgesproken, is daarom geen besluit waartegen bezwaar openstaat. Tegen het besluit dat een bestuursorgaan daarna neemt, staan bezwaar en beroep gewoon open.

Wie eraan deelnemen

De wet laat dat aan gedeputeerde staten, die het orgaan inrichten. Uit de onderwerpen volgt wel de richting: het gaat om de partijen die bij de uitvoering en handhaving in de provincie betrokken zijn, dezelfde kring die in artikel 18.19 Ow en artikel 18.25 Ow terugkomt, waaronder de bestuursorganen, hun toezichthouders en de instanties die met de strafrechtelijke handhaving zijn belast.

Een voorbeeld. In een provincie wordt twee keer per jaar overlegd aan de hand van de cijfers van de omgevingsdiensten. Daaruit blijkt dat meldingen over bedrijfsafval in de ene regio binnen een week worden opgepakt en in de andere na drie maanden nog openstaan. Het overleg leidt niet tot een besluit, maar wel tot een gezamenlijke werkwijze en tot een voorstel aan de betrokken colleges.

In de praktijk

• Voor de bewoner of ondernemer: de stukken van zulk overleg geven een goed beeld van hoeveel controles en meldingen er in uw regio zijn en hoe snel die worden behandeld.
• Voor het bestuur: koppel de agenda van het overleg aan de kwaliteitsregels van de raad en van provinciale staten, zodat dezelfde maatstaven worden gebruikt.

Dit artikel sluit aan op de coordinerende rol van artikel 18.26 Ow en vormt de provinciale pendant van het tweejaarlijkse rijksonderzoek van artikel 18.24 Ow.