Artikel 16.52 Ow: Wat moet er in een project-MER staan?

De inhoudelijke eisen aan een project-MER staan niet in de wet maar in een algemene maatregel van bestuur. Dit artikel geeft die opdracht en bindt haar aan twee onderwerpen die er in ieder geval in moeten: de beschrijving van het project en de beschrijving van de redelijke alternatieven daarvoor.

Voor wie een rapport laat maken, is dat tweede punt het belangrijkste. Het rapport beschrijft niet alleen wat de initiatiefnemer wil, maar ook welke andere manieren er zijn om hetzelfde doel te bereiken en wat die voor het milieu betekenen.

'In ieder geval' betekent: niet uitsluitend

Het eerste lid geeft de opdracht om regels te stellen; het tweede lid noemt twee onderwerpen die daarin zeker aan de orde moeten komen. Daarmee is de lijst niet af. De maatregel kan meer onderwerpen voorschrijven, en de wettekst is dus geen volledige inhoudsopgave van het rapport.

Wat 'redelijke alternatieven' begrenst

Het woord 'redelijke' doet werk. Het gaat om alternatieven die werkelijk in aanmerking komen, niet om een inventarisatie van alles wat theoretisch denkbaar is. Een alternatief dat voor de milieugevolgen niets verandert, of dat het doel van het project onmogelijk maakt, hoort er niet bij.

De locatie kan al vastliggen

Het derde lid voorkomt dat dezelfde keuze twee keer wordt onderzocht. Is voor het project in een plan of programma als bedoeld in artikel 16.36, eerste of tweede lid, Ow al een locatie of een tracé aangewezen, en is voor dat plan of programma een milieueffectrapport gemaakt, dan gelden de regels over alternatieven niet voor zover het om alternatieven voor die locatie of dat tracé gaat. De locatie moet dan wel echt zijn aangewezen.

Dat betekent niet dat het alternatievenonderzoek vervalt. Voor de andere onderwerpen — de inrichting, de uitvoering, de maatregelen om effecten te beperken — blijft het gewoon gelden.

Een voorbeeld. In een provinciaal programma met een plan-MER is het tracé voor een nieuwe ontsluitingsweg vastgelegd. Bij het besluit over de aanleg hoeft het project-MER geen andere tracés meer te onderzoeken. Wel moet het ingaan op alternatieven voor de uitvoering, bijvoorbeeld een verdiepte ligging of een andere kruising met het bestaande wegennet.

In de praktijk

• Voor de initiatiefnemer: leg vast welke keuzes al in een plan of programma zijn gemaakt; dat bepaalt hoeveel alternatievenonderzoek er nog nodig is.
• Voor de omgeving: ontbreekt een alternatief dat redelijkerwijs voor de hand lag, dan is dat een punt voor een zienswijze over het rapport.

Vooraf kan de initiatiefnemer op grond van artikel 16.46 Ow advies vragen over reikwijdte en detailniveau, zodat duidelijk is hoe diep het onderzoek moet gaan. Voldoet het rapport niet aan de regels van dit artikel, dan wijst het bevoegd gezag de aanvraag af nadat de aanvrager het heeft kunnen aanvullen (artikel 16.49, vijfde lid, Ow). Voor plannen en programma's staat de grondslag in artikel 16.42 Ow.