Artikel 10.25 Ow: Wat als het perceel wordt verkocht?

Een gedoogplichtbeschikking is gericht tot een bepaalde rechthebbende en een bepaalde initiatiefnemer, maar zij blijft niet aan die twee personen hangen. Dit artikel bepaalt dat de rechten en plichten uit de beschikking ook op hun rechtsopvolgers rusten. Verkoopt u het perceel, dan neemt de koper de gedoogplicht mee; verkoopt de netbeheerder het werk, dan gaan ook zijn rechten en plichten over.

Zonder deze regel zou een gedoogplicht met één overdracht te ontlopen zijn. Een leiding of een meetvoorziening die er tientallen jaren moet liggen, zou dan geen stabiele grondslag hebben. Daarom werkt de beschikking door naar wie het perceel of het werk later heeft.

Het werkt twee kanten op

Het artikel noemt uitdrukkelijk de rechten en plichten van beide partijen. Dat is voor een koper van het perceel belangrijk: hij erft de plicht, maar ook alle voorschriften die ten gunste van de rechthebbende in de beschikking staan — aankondigingstermijnen, herstelplichten, afspraken over de route en de werktijden. Omgekeerd kan een opvolgende eigenaar van het werk zich op de gedoogplicht beroepen voor het onderhoud daarvan.

Wat dit betekent bij aan- of verkoop

De beschikking is daarmee een stuk dat bij het perceel hoort. Wie koopt, wil hem zien: daaruit blijkt welke strook het betreft, voor hoe lang, welke activiteiten zijn toegestaan en of er op grond van artikel 10.22 Ow derde lid een gebied is vastgesteld waarin bepaalde activiteiten toestemming vereisen. Dat laatste kan een bouwplan van de koper raken.

Het blijft dulden, geen beperkt recht

Hoe duurzaam de werking ook is, een gedoogplicht is geen zakelijk recht. Er wordt geen recht op uw grond gevestigd: uw eigendom blijft intact en u moet dulden. Dat is anders dan bij de vrijwillige route, waarbij meestal een recht van opstal wordt gevestigd bij notariële akte en inschrijving in de openbare registers, op grond van artikel 5:101 BW en artikel 3:89 BW in samenhang met artikel 3:98 BW. Zo'n recht staat in de registers; een gedoogplichtbeschikking volgt een eigen, bestuursrechtelijk spoor.

Een voorbeeld. Iemand koopt een woonboerderij met een weiland erachter. In de leveringsakte staat niets over een gedoogplicht, maar onder het weiland loopt een drinkwaterleiding waarvoor een gedoogplichtbeschikking is opgelegd aan de vorige eigenaar. De koper is daaraan gebonden. Hij kan er wel tegenover de verkoper iets aan hebben dat dit niet is gemeld, maar tegenover het waterbedrijf verandert dat niets.

In de praktijk

• Voor de koper: vraag voor de levering of er gedoogplichtbeschikkingen op het perceel rusten en laat de beschikking zelf overleggen, niet alleen een mededeling dat er een leiding ligt.
• Voor de verkoper: voeg de beschikking bij de verkoopstukken; wat de koper moet dulden hoort bij de informatie die hij nodig heeft om de prijs te bepalen.

Welke rechten en plichten precies overgaan, hangt dus af van de inhoud van de beschikking, zie artikel 10.22 Ow. Bij intrekking geldt de opruimplicht van artikel 10.27 Ow, die op grond van het derde lid daarvan eveneens overgaat op opvolgers. De eigendom van het werk zelf is geregeld in artikel 10.28 Ow.