- Het waterschapsbestuur of het bevoegde bestuursorgaan van een ander openbaar lichaam waarbij op grond van artikel 2.18, tweede lid, watersystemen in beheer zijn, stelt een of meer peilbesluiten vast voor de bij omgevingsverordening aangewezen oppervlaktewaterlichamen, grondwaterlichamen of onderdelen daarvan die deel uitmaken van die watersystemen.
- Onze Minister van Infrastructuur en Waterstaat stelt een of meer peilbesluiten vast voor bij algemene maatregel van bestuur aangewezen oppervlaktewaterlichamen, grondwaterlichamen of onderdelen daarvan, die behoren tot de rijkswateren.
- Een peilbesluit voorziet in de vaststelling van waterstanden of bandbreedten waarbinnen waterstanden kunnen variëren, die gedurende daarbij aangegeven perioden of omstandigheden zoveel mogelijk in stand worden gehouden.
←
Terug 2.40 · Toegang tot een dijk of rijksweg verbieden
Verder 2.42 · Wie krijgt water bij droogte?
→
Artikel 2.41 Ow: Wie bepaalt het waterpeil?
Wie bepaalt het waterpeil?
Wettekst
Toelichting
Een peilbesluit legt vast welke waterstand in een gebied wordt aangehouden. Het waterschapsbestuur stelt die besluiten vast voor de oppervlaktewaterlichamen, grondwaterlichamen of delen daarvan die bij omgevingsverordening zijn aangewezen. Hetzelfde geldt voor een ander openbaar lichaam dat op grond van artikel 2.18, tweede lid, Ow watersystemen in beheer heeft. Voor rijkswateren stelt de minister van Infrastructuur en Waterstaat de peilbesluiten vast, voor de wateren die bij algemene maatregel van bestuur zijn aangewezen.
De verplichting ontstaat dus niet uit dit artikel alleen. Pas als de provincie een waterlichaam in de omgevingsverordening aanwijst, of het Rijk dat bij algemene maatregel van bestuur doet, moet de beheerder voor dat water een peilbesluit nemen. Voor alle andere wateren bepaalt de beheerder het peil in zijn gewone beheer, zonder apart besluit.
Wat er precies in staat
Het derde lid geeft de inhoud. Een peilbesluit noemt waterstanden, of bandbreedten waarbinnen de waterstand mag variëren, en het geeft aan in welke perioden of onder welke omstandigheden die gelden. Een zomerpeil en een winterpeil zijn daarvan het bekendste voorbeeld. De verplichting voor de beheerder is dat hij die standen zoveel mogelijk in stand houdt: het is een inspanning die hij naar vermogen levert, geen garantie dat het peil nooit afwijkt.
Waarom het peil voor anderen uitmaakt
Het peil bepaalt in sterke mate wat er op de grond mogelijk is. De draagkracht van de bodem, de bruikbaarheid van landbouwgrond, de kans op verdroging of wateroverlast en de stabiliteit van funderingen hangen ermee samen. Daarom is een peilbesluit geen interne beheerafspraak maar een besluit dat belanghebbenden raakt; wie het er niet mee eens is, volgt de weg van bezwaar en beroep uit de Algemene wet bestuursrecht.
Een melkveehouder in een veenweidegebied merkt dat zijn percelen in het voorjaar laat berijdbaar zijn. Hij kijkt het peilbesluit na en ziet dat het waterschap daar een hoger winterpeil aanhoudt dan hij dacht. Bij de voorbereiding van een nieuw peilbesluit kan hij zijn belang naar voren brengen, naast het belang van een naburige wijk waar een lager peil tot zakking van funderingen kan leiden.
In de praktijk
- Voor de grondeigenaar: kijk na of uw gebied onder een peilbesluit valt en welk peil per seizoen geldt voordat u investeert in drainage, bebouwing of een ander gewas.
- Voor de beheerder: leg vast hoe de bandbreedte bij droogte of extreme neerslag wordt gebruikt, want de verplichting is het peil zoveel mogelijk aan te houden en niet elke afwijking is een tekortkoming.
Wie welk watersysteem beheert volgt uit artikel 2.18 Ow; de aanwijzing voor het peilbesluit loopt via de omgevingsverordening van artikel 2.6 Ow. Bij droogte komt daar de rangorde van artikel 2.42 Ow bij.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Hoeveel ruimte heeft het waterschap bij een peilbesluit?
De rechtbank Midden-Nederland oordeelt dat een waterschap bij het vaststellen van een peilbesluit beoordelingsruimte heeft: het weegt zelf alle betrokken belangen af en de rechter beoordeelt daarna of het peilbesluit in redelijkheid kon worden vastgesteld. De rechtbank stelt daarbij zelf vast dat de rechtspraak die hierover onder de Waterwet is ontstaan ook geldt voor peilbesluiten op grond van de Omgevingswet, omdat het toetsingskader gelijkluidend is. Dit is een oordeel van de rechtbank.
-
Mag een peilbesluit worden genomen voor de natuur?
De rechtbank Midden-Nederland oordeelt dat de waterbeheerder een peilbesluit mag nemen of wijzigen met het oog op de doelen voor een beschermd natuurgebied, omdat dat belang valt onder de wettelijke doelstelling van verbetering van de ecologische kwaliteit van watersystemen. Hij mag dat echter niet uitsluitend met dat doel doen: bij het invullen van zijn beoordelingsruimte moet hij alle wettelijke doelstellingen afwegen, waaronder de maatschappelijke functies van het watersysteem. De rechtbank stelt daarbij zelf vast dat de Waterwet dit mogelijk maakte en de Omgevingswet dit mogelijk maakt. Dit oordeel komt van de rechtbank.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.