Artikel 10.14 Ow: Gedogen voor energie en mijnbouw

Dit is het energie- en mijnbouwartikel van hoofdstuk 10. Het geeft de minister van Infrastructuur en Waterstaat de bevoegdheid een gedoogplicht op te leggen voor het tot stand brengen of opruimen van zeven soorten werken. Dat besluit neemt hij niet alleen: er moet eerst overleg zijn met de minister van Klimaat en Groene Groei, die voor deze sectoren verantwoordelijk is.

Net als bij artikel 10.13 Ow is de lijst een erkenning vooraf. Voor de genoemde werken staat vast dat zij een werk van algemeen belang zijn; dat hoeft niet per geval te worden aangetoond. Dat verklaart waarom de lijst zo gedetailleerd naar andere wetten verwijst: de omschrijving van het werk komt uit de sectorwet, de bevoegdheid om te laten dulden uit de Omgevingswet.

Welke werken

Het artikel noemt: een mijnbouwwerk; werken voor het opsporen van CO2-opslagcomplexen; een systeem van een transmissie- of distributiesysteembeheerder of van de transmissiesysteembeheerder voor elektriciteit op zee; een windpark als bedoeld in de Energiewet; een inrichting waarvoor een vergunning op grond van de Kernenergiewet is verleend; een werk voor warmtelevering als bedoeld in de Warmtewet; en het landelijk transportnet voor waterstofgas waarvoor een beheerder is aangewezen.

Aanleg, onderhoud en opruiming

'Tot stand brengen' is ruim bedoeld. Het omvat niet alleen de eerste aanleg, maar ook het in stand houden, vernieuwen, herstellen, wijzigen, uitbreiden en verplaatsen van het werk. Een beheerder die later terug moet komen om een kabel te vervangen, kan dus op dezelfde gedoogplicht teruggrijpen als de beschikking daarin voorziet. Omgekeerd valt ook het opruimen eronder: ontmantelen, verwijderen en buiten gebruik stellen.

Waar dit niet over gaat

De gedoogplicht gaat niet over de vraag of het werk er mag komen. Dat is een kwestie van de omgevingsvergunning, het projectbesluit of het omgevingsplan. Dit artikel gaat alleen over de vraag of u de aanwezigheid en het onderhoud van het werk op uw zaak moet dulden. Uw eigendom blijft daarbij overeind: u blijft eigenaar van de grond, u mag die blijven gebruiken voor zover het werk dat toelaat.

Een voorbeeld. Onder een weiland moet een warmteleiding komen te liggen die een nieuwbouwwijk gaat voeden. De veehouder wil geen leiding onder zijn kavelpad, omdat hij er zware machines over rijdt. Hij hoeft niet in te stemmen, maar als overleg strandt kan de minister een gedoogplicht opleggen — waarbij meeweegt of een tracé naast het pad mogelijk is, en voor welke termijn het gebruik geldt.

In de praktijk

• Voor de rechthebbende: let op het derde en vierde punt van artikel 10.11 Ow: hoe groot is de strook ten opzichte van uw perceel, en kunt u de rest nog gebruiken zoals u deed? Daar zit de grens met onteigening.
• Voor de initiatiefnemer: omschrijf in de aanvraag ook het toekomstige onderhoud en de eventuele veiligheidsstrook, anders moet daarvoor later een nieuwe beschikking komen.

De eigendom van het werk zelf is geregeld in artikel 10.28 Ow, dat artikel 5:20 BW van overeenkomstige toepassing verklaart. Voor het onderzoek dat aan het ontwerp van deze werken voorafgaat, geldt artikel 10.10j Ow. De schadevergoeding staat in hoofdstuk 15, met name artikel 15.12 Ow en artikel 15.14 Ow. Voor werken die niet in deze lijst staan, is artikel 10.21 Ow de restgrondslag.