Artikel 10.13a Ow: Onderzoek op en rond een stortplaats

Bij een stortplaats moet in de gaten worden gehouden of de bodem eronder en ernaast niet wordt verontreinigd. Dat onderzoek vraagt soms toegang tot grond die niet van de exploitant is: peilbuizen in een naburig weiland, monsters net buiten het terrein. Dit artikel maakt het mogelijk de rechthebbende op die grond te verplichten het onderzoek te dulden.

Bevoegd is het bestuursorgaan dat ook over de omgevingsvergunning gaat voor de milieubelastende activiteit die de stortplaats betreft. Dat is logisch: datzelfde orgaan kent het dossier en beoordeelt de gevolgen voor de bodem.

Wat de gedoogplicht omvat

Twee dingen tegelijk. Het onderzoek zelf — op de stortplaats of in de onmiddellijke omgeving daarvan — en het aanbrengen, aanwezig zijn, onderhouden, gebruiken en verwijderen van de middelen die daarvoor nodig zijn. Een meetvoorziening mag er dus blijven staan zolang het onderzoek loopt, en moet aan het eind ook weer weg.

De voorwaarde: belang van de bodem

De gedoogplicht mag alleen worden opgelegd als het onderzoek nodig is in het belang van de bescherming van de bodem. Dat is een inhoudelijke eis die in de motivering van de beschikking terug moet komen. Daarnaast gelden de algemene voorwaarden van artikel 10.11 Ow, dus ook hier moet eerst serieus zijn geprobeerd er schriftelijk uit te komen.

Wanneer het artikel niet geldt

Het tweede lid haalt vier situaties eruit. Het begraven van stoffelijke resten en het verspreiden van as vallen niet onder dit artikel. Ook niet: stortplaatsen waar alleen baggerspecie wordt gestort, stortplaatsen waar het storten voor 1 maart 1995 is beëindigd, en stortplaatsen waar sinds die datum uitsluitend afvalstoffen zijn gestort om een bovenafdichting aan te brengen, tot ten hoogste 0,3 m³ per m² stortoppervlak. Valt uw geval onder een van deze uitzonderingen, dan bestaat de bevoegdheid niet.

Een voorbeeld. Naast een oude stortplaats ligt een perceel met een boomkwekerij. Het bevoegd gezag wil er drie peilbuizen plaatsen en jaarlijks grondwater bemonsteren. De kweker kan niet zomaar weigeren, maar hij kan wel aanvoeren dat de buizen buiten de werkpaden moeten komen te staan, omdat de belemmering niet groter mag zijn dan nodig.

In de praktijk

• Voor de rechthebbende: ga na onder welke uitzondering van het tweede lid uw situatie eventueel valt — vooral de datum van 1 maart 1995 en de aard van het gestorte materiaal zijn daarbij beslissend.
• Voor het bevoegd gezag: benoem in de beschikking per voorziening waar die komt, hoe lang die er staat en wie hem verwijdert; artikel 10.22 Ow eist die omschrijving.

Voor de nazorg van bodemverontreiniging op gemeentelijk niveau geldt artikel 10.13b Ow, en voor onderzoek en maatregelen door de veroorzaker artikel 10.21a Ow. De schade die u door deze gedoogplicht oploopt, wordt vergoed via hoofdstuk 15, met name artikel 15.12 Ow en artikel 15.14 Ow.