Artikel 10.10f Ow: Herverkaveling: kappen, grond en sloop

Binnen een herverkavelingsblok wordt het gebied opnieuw ingedeeld. Dit is de zwaarste gedoogplicht voor landinrichting: hij gaat niet alleen over metingen, maar ook over houtgewas, grond en zelfs bouwwerken.

Het eerste lid noemt drie groepen. Het planten of kappen van houtgewas en het onttrekken of neerleggen van zoden, aarde, baggerspecie en andere grond. Werkzaamheden voor de ontsluiting, waterbeheersing, inrichting en profielopbouw van de percelen. En het slopen, bouwen of verplaatsen van bouwwerken.

Alleen bij bouwwerken een oordeel van gedeputeerde staten

De derde groep is uitdrukkelijk aan een oordeel gekoppeld: slopen, bouwen of verplaatsen moet worden geduld als gedeputeerde staten dat nodig achten voor de uitvoering van het inrichtingsprogramma. Bij de eerste twee groepen staat die voorwaarde niet in de tekst; daar vormen het herverkavelingsblok en het omschreven doel van de werkzaamheden de begrenzing.

Eigendom blijft eigendom

Ook als een schuur wordt gesloopt of verplaatst, gaat de eigendom niet over. De gedoogplicht verplicht tot dulden; wat er met de eigendomsverhoudingen in een herverkaveling gebeurt, regelt hoofdstuk 12. Moet eigendom worden ontnomen, dan is daarvoor onteigening nodig en gelden de regels van hoofdstuk 11. Het tweede lid betrekt ook degene aan wie op grond van artikel 12.21, eerste lid, Ow percelen tijdelijk in gebruik zijn gegeven.

Het blok is de buitengrens

Alle drie de groepen gelden binnen een herverkavelingsblok. Ligt een perceel daarbuiten, dan geldt deze gedoogplicht niet, ook niet als de werkzaamheden met dezelfde inrichting te maken hebben. Voor werk buiten het blok is dus een andere grondslag nodig: een instructie (artikel 10.10e Ow), overeenstemming met de rechthebbende of een gedoogplichtbeschikking.

Een voorbeeld. Een eigenaar heeft in een herverkavelingsblok een perceel met een houtsingel en een oude veldschuur. Voor een nieuwe kavelroute moet de singel deels worden gekapt en de schuur enkele tientallen meters worden verplaatst. Gedeputeerde staten achten dat nodig voor de uitvoering van het inrichtingsprogramma. De eigenaar moet het toestaan; zijn eigendom van de schuur blijft bestaan.

In de praktijk

• Voor de eigenaar: laat de staat van bouwwerken en beplanting vooraf vastleggen, zo nodig door een deskundige; dat bepaalt later de omvang van de schade.
• Voor gedeputeerde staten: onderbouw bij sloop, bouw of verplaatsing waarom dat voor de uitvoering van het inrichtingsprogramma nodig is.

Omdat de plicht van rechtswege geldt, is er geen beschikking waartegen bezwaar openstaat; de besluiten over de herverkaveling zelf staan in hoofdstuk 12 en zijn wel aan te vechten. Naast dit artikel gelden artikel 10.10d Ow voor meten en waarnemen en artikel 10.10g Ow voor tijdelijk in gebruik gegeven percelen. Schade wordt vergoed volgens hoofdstuk 15 (artikel 15.13 Ow).