Artikel 3.7 Ow: Het waterbeheerprogramma van het waterschap

Het waterschap moet een verplicht programma vaststellen: een waterbeheerprogramma voor de watersystemen die bij het waterschap in beheer zijn. Het is de opvolger van het waterbeheerplan dat waterschappen onder de Waterwet maakten.

Het programma wordt vastgesteld door het algemeen bestuur, het gekozen orgaan van het waterschap, en niet door het dagelijks bestuur. Daarmee is dit het enige verplichte programma in dit hoofdstuk dat bij een vertegenwoordigend orgaan ligt; bij gemeente en provincie is het dagelijks bestuur aan zet.

Gebonden aan het regionale waterprogramma

Het waterschap is niet vrij in wat het opschrijft. Bij het opstellen houdt het rekening met het regionale waterprogramma van de provincie (artikel 3.8 Ow), maar alleen voor de onderdelen daarvan die uitvoering geven aan de Europese waterrichtlijnen: de grondwaterrichtlijn, de kaderrichtlijn water, de richtlijn overstromingsrisico's, de zwemwaterrichtlijn en andere Europese richtlijnen over water. Voor de overige onderdelen van het provinciale programma geldt die plicht niet.

Rekening houden met betekent dat afwijken mag, mits het waterschap uitlegt waarom. Een vrijbrief is het niet: omdat de Europese doelen via de provincie doorlopen naar het waterschap, is de ruimte om een eigen koers te varen beperkt. Andersom geldt dat de provincie het waterschap niet alles kan voorschrijven: buiten de richtlijnonderdelen is het waterschap aan zijn eigen afweging toe.

Wat erin staat

De inhoud noemt dit artikel niet. Daarvoor geldt de algemene eis van artikel 3.5 Ow: beleid uitwerken en maatregelen opnemen. Voor een waterbeheerprogramma betekent dat de maatregelen voor waterkwaliteit, waterveiligheid, peilbeheer en zuivering, met de termijnen waarbinnen ze aan de orde zijn. Nadere inhoudelijke eisen kunnen voortvloeien uit instructieregels van provincie en Rijk (de artikelen 2.22 en 2.24 Ow).

Een waterschap merkt dat een poldergemaal in droge zomers tekortkomt. In zijn waterbeheerprogramma neemt het op dat het gemaal binnen vier jaar wordt vervangen en dat de peilen in twee polders worden heroverwogen. Omdat het regionale waterprogramma voor hetzelfde gebied doelen uit de kaderrichtlijn water bevat, moet het waterschap laten zien dat de nieuwe peilen die doelen niet in de weg zitten.

In de praktijk

• Voor de grondgebruiker: het programma laat zien welke ingrepen in het watersysteem op de rol staan en wanneer; dat is bruikbaar bij vragen over peilbeheer of afwatering van een perceel.
• Voor de omgeving: het programma is vastgesteld door het algemeen bestuur, dus de inhoud is langs de bestuurlijke weg te beinvloeden bij de voorbereiding ervan.

De provinciale tegenhanger staat in artikel 3.8 Ow, de rijksprogramma's voor water in artikel 3.9 Ow. Haalt het programma een omgevingswaarde niet, dan verplicht artikel 3.11 Ow tot wijziging.